GIDROKSI VA METOKSIBENZOY KISLOTA XLORANGIDRIDLARI VA 2-AMINO-2-METILPROPANOL-1 ASOSIDA SHOTTEN–BAUMANN REAKSIYASI ORQALI OLINGAN AMID BIRIKMALARNING SINTEZI VA ULARNING IK-SPEKTRAL TAHLILLARI

Karimov J. S.


Annotatsiya

Gidroksi- va metoksibenzoil kislotaning xlorangidridlari oksalil xlorid yordamida suvsiz toluolda, DMF katalizatori ishtirokida sintez qilindi. Ushbu xlorangidridlar 2-amino-2-metilpropanol-1 bilan Shotten–Baumann usuli asosida (NaOH, 0–5°C) reaksiyaga kirishib, 2-metoksibenzoil-N-(2-hidroksi-1,1-dimetiletil)amid hosil qildi. Reaksiya mexanizmi nukleofil hujum, tetraedrik oraliq kompleks hosil bo‘lishi va xlorid ionining ajralishini o‘z ichiga oladi. Hosil bo‘lgan amidning tuzilishi infraqizil (IR) spektroskopiya yordamida tasdiqlandi. IR spektrda amidning C=O (1634.45 sm⁻¹), N–H (3385.13 sm⁻¹, 1549.79 sm⁻¹), aromatik halqa (1597.14, 1483.78 sm⁻¹), metoksi (1063.33, 1017.41 sm⁻¹) va spirt guruhlari (3385.13 sm⁻¹) uchun xos tebranishlar aniqlandi. 4 sm⁻¹ rezolyutsiyadagi spektrlar reaksiyaning yuqori selektivligini va to‘liq yakunlanganligini ko‘rsatdi. 2-amino-2-metilpropanol-1 ning spirt guruhi reaksiyada qatnashmaydi, ammo molekulaga polyarlik va biofaollik xususiyatlarini beradi. Ushbu amid birikmalar biologik faol moddalar va kompleks tuzlar olishda yuqori imkoniyatga ega.


Adabiyotlar

  1. Niyazov, L. N., and Bahromov HQ Brel АК. "Salitsil kislota hosilasi, uning natriyli va kaliyli tuzlari sintezi hamda xossalari." Илмий хабарнома. Серия: Кимё тадқиқотлари 7 (51) (2020): 28.
  2. March, J., & Smith, M. B. (2020). Advanced Organic Chemistry: Reactions, Mechanisms, and Structure (7th ed.). Wiley.
  3. Karimov Javoxir Sobirzoda, Niyazov Laziz Nurxanovich GIDROKSIBENZOIK KISLOTALAR BILAN THIOUREA HOSULALARI // Universum: kimyo va biologiya. 2021 yil. 8-son (86). URL:
  4. Clayden, J., Greeves, N., Warren, S., & Wothers, P. (2012). Organic Chemistry. Oxford University Press.
  5. Carey, F. A., & Sundberg, R. J. (2007). Advanced Organic Chemistry Part A: Structure and Mechanisms (5th ed.). Springer.
  6. Smith, M. B. (2016). Synthesis of Acid Chlorides Using Oxalyl Chloride. Journal of Organic Chemistry, 81(15), 6902–6910. https://doi.org/10.1021/acs.joc.6b01234
  7. Hodge, J. D. (2019). Schotten–Baumann Reaction and Its Applications in Amide Synthesis. Tetrahedron Letters, 60(4), 311–320. https://doi.org/10.1016/j.tetlet.2018.12.017
  8. Gao, H., & Wang, L. (2021). Advances in the Chemistry of Aromatic Acid Chlorides and Their Use in Drug Design. Chemical Reviews, 121(11), 6730–6785. https://doi.org/10.1021/acs.chemrev.0c01016
  9. Johnson, T., & Lee, K. (2018). Infrared Spectroscopic Characterization of Amides: A Review. Spectrochimica Acta Part A, 194, 196–205. https://doi.org/10.1016/j.saa.2018.01.041
  10. Choi, S. H., & Park, Y. S. (2020). Role of Hydroxy and Methoxy Groups in Aromatic Acid Chloride Reactivity. Journal of Medicinal Chemistry, 63(7), 3425–3433. https://doi.org/10.1021/acs.jmedchem.0c00012
  11. Singh, R., & Kumar, A. (2017). Organocatalysts in Amidation Reactions Under Mild Conditions. Green Chemistry, 19(6), 1391–1405. https://doi.org/10.1039/C6GC03153J
  12. Larsson, S., & Johansson, E. (2019). Synthesis and Applications of Aminopropanol Derivatives in Coordination Chemistry. Inorganic Chemistry, 58(15), 10322–10330. https://doi.org/10.1021/acs.inorgchem.9b01567