Editorial Policy

Peer Review Process / Taqriz jarayoni

Maqolalarni dastlabki tekshiruvdan yakuniy tahririy qarorgacha ko‘rib chiqish tartibi.

Oxirgi yangilanish: 9-avgust 2026 ISSN 3030-3907
Taqriz modeli: jurnal single-anonymous (single-blind) peer review modelidan foydalanadi: taqrizchilarning shaxsi mualliflarga oshkor qilinmaydi. Qo‘lyozmada muallif haqidagi ma’lumotlar mavjud bo‘lishi mumkin.

1. Dastlabki tahririy tekshiruv

Jurnalga kelib tushgan har bir qo‘lyozma dastlab Bosh muharrir va/yoki vakolatli muharrir tomonidan ko‘rib chiqiladi. Ushbu bosqichda maqolaning jurnalning Aims & Scope doirasiga mosligi, ilmiy mazmuni, inglizcha metadata mavjudligi, rasmiylashtirish talablari va asosiy etik talablar tekshiriladi.

Jurnal doirasiga mos kelmaydigan, minimal ilmiy yoki texnik talablarga javob bermaydigan yoxud jiddiy etik muammo aniqlangan qo‘lyozma tashqi taqrizga yuborilmasdan qaytarilishi yoki rad etilishi mumkin.

2. Taqrizchilarni tanlash

Dastlabki tekshiruvdan o‘tgan maqola mavzusiga mos ilmiy malakaga ega bir yoki ikki nafar mutaxassisga yuborilishi mumkin. Taqrizchi tahrir hay’ati a’zosi yoki tegishli sohadagi tashqi ekspert bo‘lishi mumkin. Tanlovda ilmiy kompetensiya, mavzuga moslik, xolislik va manfaatlar to‘qnashuvining yo‘qligi hisobga olinadi.

Taqrizchi maqolani xolis baholay olmasa, muallif bilan yaqin professional yoki shaxsiy aloqaga ega bo‘lsa, natijadan moliyaviy manfaatdor bo‘lsa yoki boshqa manfaatlar to‘qnashuvi mavjud bo‘lsa, tahririyatni xabardor qilishi va zarur hollarda taqrizdan voz kechishi kerak.

3. Maxfiylik

Qo‘lyozma, unga ilova qilingan fayllar, tahririy yozishmalar va taqriz materiallari nashrgacha maxfiy hisoblanadi. Taqrizchilar ushbu materiallarni ruxsatsiz uchinchi shaxslarga bermasligi, ulardagi e’lon qilinmagan g‘oya yoki ma’lumotlardan shaxsiy manfaat uchun foydalanmasligi kerak.

Taqrizchi va muharrirlar nashr qilinmagan qo‘lyozmani yoki uning katta qismini maxfiylikni buzishi mumkin bo‘lgan ochiq generativ AI tizimiga yuklamasligi kerak. Batafsil: Generativ AI siyosati.

4. Taqriz muddati

Taqriz jarayoni odatda 7–10 kun davom etadi. Murakkab yoki qo‘shimcha ekspertiza talab qiladigan maqolalarda muddat uzayishi mumkin. Ushbu muddat ilmiy sifatni pasaytiradigan qat’iy kafolat sifatida talqin qilinmaydi.

5. Baholash mezonlari

  • jurnalning Aims & Scope yo‘nalishlariga muvofiqlik;
  • ilmiy yangilik, dolzarblik va akademik hissa;
  • metodologiyaning asoslanganligi va qayta tekshirish imkoniyati;
  • natijalar, muhokama va xulosalarning dalillarga mosligi;
  • adabiyotlardan mas’uliyatli foydalanish va tegishli iqtiboslar;
  • matnning aniqligi, mantiqiyligi va ilmiy uslubi;
  • zarur etik deklaratsiyalarning mavjudligi.

6. Tahririy qarorlar

  • nashrga qabul qilish;
  • tuzatish uchun muallifga qaytarish;
  • tuzatilgan maqolani qayta taqrizga yuborish;
  • nashrga qabul qilmaslik.

Taqrizchi tavsiyasi maslahat xarakteriga ega. Yakuniy tahririy qaror ilmiy sifat, taqrizlar, jurnal siyosati va etik talablar asosida Bosh muharrir yoki manfaatlar to‘qnashuvi bo‘lmagan vakolatli muharrir tomonidan qabul qilinadi.

7. Muharrir yoki tahrir hay’ati a’zosi muallif bo‘lgan maqolalar

Agar qo‘lyozma mualliflaridan biri jurnal muharriri yoki tahrir hay’ati a’zosi bo‘lsa, u shaxs ushbu maqola bo‘yicha taqrizchi tanlash, taqrizlarga kirish yoki yakuniy qaror qabul qilishda ishtirok etmaydi. Maqola manfaatlar to‘qnashuvi bo‘lmagan boshqa muharrir tomonidan boshqariladi.

8. Tahririy mustaqillik va APC

APC miqdori, chegirma, to‘lov qobiliyati, institutsional hamkorlik yoki to‘lov holati taqrizchi tanlovi, taqriz natijasi va tahririy qarorga ta’sir qilmaydi.

Qaror bo‘yicha asoslangan e’tirozlar Shikoyatlar va apellyatsiyalar siyosati asosida ko‘rib chiqiladi.