IOT QURILMALARIDA KIBERXAVFSIZLIK: ZAIFLIKLAR, XAVFLAR VA XAVFLARNI KAMAYTIRISH STRATEGIYALARI
Mаjidоv А. M.
Annotatsiya
Internet narsalar (IoT) kundalik hayotning ajralmas qismiga aylanib bormoqda, u aqlli uylar, sog‘liqni saqlash, sanoat va transport kabi sohalarni qamrab oladi. Biroq, IoT qurilmalari sonining oshishi ularning ishlatilishi bilan bog‘liq kiberxavf-xatarlarning ko‘payishiga olib kelmoqda. Ushbu maqolada IoT qurilmalarining asosiy zaifliklari tahlil qilinadi, ular bilan bog‘liq xavflar ko‘rib chiqiladi hamda ularni minimallashtirish strategiyalari taklif etiladi.
Adabiyotlar
- Беляев А.В. Кибербезопасность в Интернете вещей: современные угрозы и подходы к защите // Информационные технологии и безопасность. – 2023. – №4(18). – С. 15–22.
- Majidov A.M. IoT systems programming // Science Shine. International Scientific Journal. – 2025. – №3(38). – S. 8. – ISSN 3030-377X.
- Козырев С.Н., Михеев И.В. Анализ уязвимостей IoT-устройств и методы их минимизации // Журнал прикладной информатики. – 2023. – Т. 19, №2. – С. 44–52.
- Majidov A.M. IoT qurilmalariga qarshi DDoS hujumlarining tahlili // Aqlli texnologiyalar va tadqiqotlarda innovatsion yondashuv: raqamli kelajakni yaratish. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. – Adju universiteti, Toshkent, 2025. – 22 fevral. – S. 5.
- Смирнов Д.В., Петрова Л.И. Риски и угрозы безопасности в Интернете вещей: российский контекст // Безопасность информационных технологий. – 2022. – №3. – С. 27–34.
- Majidov A.M. IOT (Internet of Things) – narsalar interneti // Yosh ilmiy tadqiqotchi. Pedagogik ilmiy-amaliy anjumani materiallari. – Buxoro davlat universiteti. – Buxoro, 2025. – 15 mart. – S. 4.
- Иванов А.А., Сергеев Н.В. Принципы обеспечения информационной безопасности в устройствах IoT // Вестник информационной безопасности. – 2024. – №1. – С. 10–18.
- Majidov A.M. Aqlli texnologiyalar va kiberxavfsizlik: IoT va AI integratsiyasi // Sun’iy intellekt va o‘qitishning zamonaviy an’analari. Xalqaro ilmiy anjumani materiallari. – Samarqand viloyati pedagogik mahorat markazi. – Samarqand, 2025. – 18–19 aprel. – S. 5.
- Сидоров В.И., Зотова М.В. Методы идентификации и устранения уязвимостей в системах Интернета вещей // Электронная техника. Сер. 10. – 2023. – №5. – С. 66–73.
- Majidov A.M. Axborot hujumlari modellarini qurish usuli // Yoshlar ilm-fan jurnali. – 2025. – №1. – 22 may. – S. 6.
- Шапошников К.С. Интернет вещей и киберугрозы: вызовы и пути их преодоления // Информационные системы и технологии. – 2023. – №4. – С. 40–46.
- Majidov A.M. IoT tizimlarida axborot xavfsizligini ta’minlashning ahamiyati // Zamonaviy innovatsion tadqiqotlarning dolzarb muammolari va rivojlanish tendensiyalari: yechimlar va istiqbollar. Respublika ilmiy-texnik anjumani materiallari. – O‘zbekiston Milliy universiteti Jizzax filiali. – Jizzax, 2025. – 16–17 may. – S. 5.
- Захаров И.П. Обеспечение конфиденциальности и целостности данных в IoT-устройствах // Проблемы информационной безопасности. – 2022. – №2. – С. 22–29.
- Фролов А.Е., Матвеева О.Н. Анализ подходов к разработке защищённых архитектур Интернета вещей // Защита информации. – 2023. – №6. – С. 35–41.
- Majidov A.M. IoT tizimida ma’lumotlarni himoya qilishning zamonaviy muammolari // Axborot xavfsizligi sohasida raqamlashtirish muammolari va istiqbollari. Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari. – O‘zbekiston Xalqaro Islom Akademiyasi. – Toshkent, 2025. – 15 may. – S. 3.
- Мельников Р.А., Лебедев Г.В. Технологии шифрования и их роль в защите IoT-устройств // Криптография и безопасность. – 2022. – №3. – С. 14–21.
- Чернов В.В. Эффективные стратегии снижения киберрисков в системах Интернета вещей // Информационные войны. – 2024. – №1. – С. 19–26.
- Попов Е.С., Гришина А.В. Этические аспекты кибербезопасности в эпоху IoT // Этика и технологии. – 2023. – №2. – С. 8–14.