XITOZAN ASOSIDA METALL NANOPARTIKULALAR STABILIZATSIYASI VA ULARNING ANTIBAKTERIAL XOSSALARINI O‘RGANISH
Jo’raqulova S. B.
Annotatsiya
Ushbu maqolada tabiiy polimer hisoblangan xitozanning metall nanopartikulalarni stabilizatsiya qilishdagi roli haqida chuqurroq o’rganildi. Xususan, kumush (Ag), mis oksidi (CuO) va rux oksidi (ZnO) kabi 3d metall nanopartikulalar xitozan matritsasi asosida sintez qilishga erishildi. Nanopartikula sintezi jarayonida xitozanning himoyalovchi va stabilizatorlik xossalarini va shu bilan birgalikda pH, harorat va kontsentratsiyaning ta’siri tahlil qilishga erishildi. Olingan nanokompozitlar fizik-kimyoviy xossalari va shu bilan birghalikda IR-spektroskopiya, UV-Vis spektroskopiya, rentgen difraksiyasi (XRD) va skanerlovchi elektron mikroskopiya (SEM) kabi metodlar yordamida o‘rganishga erishildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsaatdiki, xitozan asosida sintez qilingan 3d metall nanopartikulalar yuqori barqarorlikka ega bo‘lib, bakteriyalarga (masalan, Escherichia coli hamda Staphylococcus aureus kabi bakteriyalar) qarshi sezilarli antibakterial faollik namoyon etdi. Ushbu nanopartikulalar esa ekologik xavfsiz, biologik mos va zamonaviy antibakterial materiallar ishlab chiqarishda istiqbolli yo’li ekanligini ko’rishimiz mumkin.
Adabiyotlar
- Ixtiyarova G.A., Nurutdinova F.M., Safarova M.A., Majidov A.A., Maxatov J.BPolucheniya biorazlagayemix polimerov xitina i xitozana iz podmora pchel Apis Milleferadlya lecheniya ojogovix ran// Respublikanskiy nauchniy Jurnal “Vestnik” Kazakistan №4(81) Tom 5, 2017.-S. 98-101.
- Ixtiyarova G.A., Nurutdinova F.M., Axadov M.Sh., Safarova M.A. Novaya texnologiyapolucheniya vospoizvodimix biopolimerov xitina i xitozana iz podmora pchel// Kimyo va kimyoviy texnologiya. 2017№4. –B. 31-33.
- Ixtiyarova G.A., Nurutdinova F.M., Muinova N.B. noviy perspektivnqy metod polucheniya xitina, xitozana iz podmora pchel i yego primeneniye// Sovremennie probleminauk o polimerax: sb. St. Po matr. mejunar. nauch.-prakt. konf. – Tashkent, 2016. – S. 77-80.
- Nurutdinov F.M. Videleniye xitina-xitozana iz podmora pchel Apis Mellifera i
- izucheniye ix svoystva// Monografiya. Izdatelstvo «Durdona» 2021.
- Ixtiyarova G.A., Nurutdinova F.M., Axadov M.Sh., Safarova M.A. Novaya texnologiya polucheniya vospoizvodimix biopolimerov xitina i xitozana iz podmora pchel// Kimyo va kimyoviy texnologiya. 2017№4. -B. 31-33.
- Nurutdinova F.M. Sintez iz pchelinogo podmora Apis Mellifera xitina i xitozana dlya ispolzovaniye v medetsine// Nauchniy vestnik Namanganskogo gosudarstvennogo universiteta -№ 1, 2020. –S. 79-85.
- Ixtiyarova G.A., Sevinchova D.N., Mamatova Sh.B., Kattayev N.T.Fiziko-ximicheskiye svoystva xitina i xitozana iz podmora pchel. Polimeri-2017 VII Vserossiyskaya Karginskaya konferensiya. Moskva, Rossiya 2017 g. 13-17 iyunya.
- Umurov F. F., Hayrullayev C. K., Amonova M. M., Sultanova D. B. (2020). Improvement of wastewater treatment sorptioncoagulation-flocculation method. // European Journal
- of Molecular and Clinical Medicine, 7(8), 1599-1604. Retrieved from www.scopus.com
- Jarilkasinova G., Mukhamadiyeva N. (2024). Correlation analysis of clinical and dynamic features of psychopathological conditions of patients in a multidisciplinary hospital. In
- BIO Web of Conferences (Vol. 121, p. 03021). EDP Sciences.
- D.A. Khazratova, F.M. Nurutdinova, X.Q. Razzoqov // Intensification of dying of silk and cotton-silk fabrics with water-soluble dyes in the presence of chitosan, Materials Today:
- Proceedings, 2023. https://doi.org/10.1016/j.matpr.2023.06.020
- Shavkat Oblokulov. Preparation of polycrotonic aldehyde E3S Web Conf. 474 01003 (2024). DOI: 10.1051/e3sconf/202447401003.
- Nurutdinova, F., Madjidov, A., Rasulova, Y., Amonova, N., Amonova, H., & Tokhtayev, S. (2024). Improvement of laboratory courses in biochemistry for medical students using
- an electronic textbook. In BIO Web of Conferences (Vol. 121, p. 01017). EDP Sciences.adABOUT US
- Bazarnova N.G., Markin V.I., Tokareva I.V. Razrabotka teoreticheskix predposilok dlya sozdaniya texnologii karboksimetilirovaniya rastitelnogo sirya. Materiali i texnologii XXI veka: Tezisi dokladov I Vserossiyskoy nauchno-prakticheskoy konferensii molodix uchenix. – M.: SEI «Ximmash», 2000. – S. 143–145.
- Mourya, V.K.; Inamdar, N.N.; Tiwari, A. Carboxymethyl chitosan and its applications. Adv. Mater. Lett. 2010,1, 11–33. [CrossRef]
- Bukzem, A.; Signini, R.; Martins, D.; Liao, L.; Ascheri, D. Optimization of carboxymethyl chitosan synthesis
- using response surface methodology and desirability function. Int. J. Biol. Macromol, 85. [CrossRef]
- Mourya, V.K.; Inamdar, N.N.; Tiwari, A. Carboxymethyl chitosan and its applications. Adv. Mater. Lett. 2010,
- 1, 11–33. [CrossRef]
- Bukzem, A.; Signini, R.; Martins, D.; Liao, L.; Ascheri, D. Optimization of carboxymethyl chitosan synthesis
- using response surface methodology and desirability function. Int. J. Biol. Macromol. 2016, 85. [CrossRef]
- Dual functional quaternary chitosans with thermoresponsive behavior: structure-activity relationships in antibacterial activity and biocompatibility.
- Borandeh S, Laurén I, Teotia A, Niskanen J, Seppälä J.J Mater Chem B. 2023 Dec 6;11(47):11300-11309. doi: 10.1039/d3tb02066e.PMID: 37953644