SUV RESURSLARINI AVTOMATIK BOSHQARISH JARAYONINI MATLAB/SIMULINK MUHITIDA MODELLASHTIRISH
Safarov E. X. & Tillayeva D. A.
Annotatsiya
Ushbu maqola suv resurslarini boshqarish jarayonini MATLAB/Simulink muhitida modellashtirishga bagʻishlangan. Tadqiqotda suv rezervuarining sathini avtomatik boshqarish tizimi ishlab chiqilgan boʻlib, unda PID (Proportsional-Integral-Differensial) boshqaruvchisi va IoT (Narsalar Interneti) asosidagi real vaqt monitoring texnologiyasi integratsiyalashgan. Model suv sathining dinamikasi, boshqaruv signali va chiqish oqimini simulyatsiya qilish orqali tizimning samaradorligini koʻrsatdi. Simulyatsiya natijalari PID boshqaruvchisining maqsadli suv sathini barqaror ushlab turishda yuqori aniqlik va barqarorlikka ega ekanligini tasdiqladi. IoT texnologiyasi real vaqt rejimida monitoring va masofadan boshqaruv imkonini berdi, bu esa suv isrofi va toshqin xavfini kamaytirishda muhim ahamiyatga ega. Tadqiqot natijalari suv ta’minoti tarmoqlari, irrigatsiya tizimlari va shahar infratuzilmasida qoʻllanilishi mumkin boʻlgan aqlli boshqaruv tizimlari uchun asos yaratadi.
Adabiyotlar
- Gubbi, J., Buyya, R., Marusic, S., & Palaniswami, M. (2013). Internet of Things (IoT): A vision, architectural elements, and future directions. Future Generation Computer Systems, 29(7), 1645–1660. https://doi.org/10.1016/j.future.2013.01.010
- Åström, K. J., & Murray, R. M. (2010). Feedback systems: An introduction for scientists and engineers. Princeton University Press.
- MathWorks. (2023). Simulink User's Guide. Retrieved from https://www.mathworks.com/help/simulink/
- 4. Nguyen, H., & Kim, D. S. (2018). Real-time water level monitoring using IoT and cloud computing. International Journal of Advanced Computer Science and Applications, 9(5), 123–130. https://doi.org/10.14569/IJACSA.2018.090518.
- Сидорик, В. В., & Погирницкая, С. Г. (2012). Практикум по моделированию в среде Matlab: Учебно-методическое пособие для студентов и слушателей системы повышения квалификации и переподготовки. Минск: (Учебное электронное издание).
- Герасимов, А. И., Регеда, В. В., & Регеда, О. Н. (2017). Моделирование в среде MATLAB-Simulink: Методические указания к лабораторным работам. Пенза: Издательство ПГУ.
- Тугашова, Л. Г., & Затонский, А. В. (2022). Моделирование объектов управления в MatLab: Учебное пособие для СПО (2-е изд.). Санкт-Петербург: Лань.