XALQ TABOBATIDA YUQORI NAFAS OLISH SISTEMASI KASALLIKLARINI DAVOLASHDA ISHLATILADIGAN SHIFOBAXSH O`SIMLIKLARNING KIMYOVIY TARKIBI

Atavulloyev H. H.


Annotatsiya

Ushbu maqolada xalq tabobatida yuqori nafas yo‘llari kasalliklarini davolashda qo‘llaniladigan dorivor o‘simliklar, ularning biologik faol moddalari va shifobaxsh xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida Salvia officinalis, Thymus vulgaris va Matricaria chamomilla kabi o‘simliklarning antiseptik, yallig‘lanishga qarshi va tinchlantiruvchi ta’sir ko‘rsatishi, shuningdek ularning xalq tabobatida keng qo‘llanilishi ilmiy adabiyotlar asosida asoslab berilgan. Har bir o‘simlikning tarkibiy qismlarida mavjud bo‘lgan faol moddalar (masalan, tujon, timol, α-bisabolol) nafas yo‘llari bilan bog‘liq kasalliklarni bartaraf etishda samarali ekani ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqot natijalari bu o‘simliklarning xalq tabobatidagi o‘rni muhimligini va ularni ehtiyotkorlik bilan, shifokor tavsiyasiga binoan iste’mol qilish zarurligini ko‘rsatadi.


Adabiyotlar

  1. Ghorbani, A., & Esmaeilizadeh, M. (2017). Pharmacological properties of Salvia officinalis and its components. Journal of Traditional and Complementary Medicine, 7(4), 433–440. https://doi.org/10.1016/j.jtcme.2016.12.014
  2. Ibrahim, M. A., Mohammed, A., Isah, M. B., & Aliyu, A. B. (2014). Anti-trypanosomal activity of African medicinal plants: A review update. Journal of Ethnopharmacology, 154(1), 26–54. https://doi.org/10.1016/j.jep.2014.04.012
  3. Akhondzadeh, S., Noroozian, M., Mohammadi, M., Ohadinia, S., Jamshidi, A. H., & Khani, M. (2003). Salvia officinalis extract in the treatment of patients with mild to moderate Alzheimer’s disease: a double blind, randomized and placebo-controlled trial. Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics, 28(1), 53–59. https://doi.org/10.1046/j.1365-2710.2003.00463.x
  4. Patil, S. M., Ramu, R., Shirahatti, P. S., Shivamallu, C., & Amachawadi, R. G. (2021). A systematic review on ethnopharmacology, phytochemistry and pharmacological aspects of Thymus vulgaris Linn. Heliyon, 7(5), e07054. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2021.e07054
  5. Galovičová, L., Borotová, P., Valková, V., Vukovic, N. L., Vukic, M., Štefániková, J., Ďúranová, H., Kowalczewski, P. Ł., Čmiková, N., & Kačániová, M. (2021). Thymus vulgaris Essential Oil and Its Biological Activity. Plants, 10(9), 1959. https://doi.org/10.3390/plants10091959
  6. Vetvicka, V., & Vetvickova, J. (2016). Essential Oils from Thyme (Thymus vulgaris): Chemical Composition and Biological Effects in Mouse Model. Journal of Medicinal Food, 19(12), 1180–1187. https://doi.org/10.1089/jmf.2016.0029
  7. Ashraf, N. M. Z., & Ramasamy, N. S. (2024). Phytochemical and Pharmacological Study of Thymus vulgaris : a review. International Journal of Scientific Research in Science and Technology, 11(4), 190–201. https://doi.org/10.32628/ijsrst24114120