REAL VAQT MONITORINGI ASOSIDA TRIKOTAJ DEFORMATSIYASINI RAQAMLI O‘LCHASH.
Sharibayev N. Y. & Kayumov A. M.
Annotatsiya
Trikotaj matolarning deformatsiyaga uchrash xususiyati ularning shakl saqlash darajasini belgilovchi muhim omillardandir. Ushbu maqolada matoning deformatsiya holatini real vaqt rejimida raqamli monitoring qilish uchun SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) tizimidan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. An’anaviy laboratoriya sinovlari ko‘p hollarda tayyor mahsulot asosida amalga oshirilsa-da, bu usul matodagi deformatsion o‘zgarishlarni aniqlashda sustlik ko‘rsatadi. Taklif etilayotgan yondashuvda ip tarangligi, to‘qish tezligi, namlik va harorat kabi texnologik parametrlar sensorlar orqali doimiy ravishda kuzatilib, deformatsiyaning boshlanishi va darajasi tezkor aniqlanadi. Trikotaj strukturalarining cho‘zilish, bukilish va stress relaksatsiya bosqichlaridagi fizik-mexanik javoblari algoritmik tahlil qilinib, real vaqtli monitoring orqali shakl saqlash indikatorlari aniqlanadi. Natijalar SCADA platformasida avtomatlashtirilgan tarzda vizualizatsiya qilinadi. Bu esa ishlab chiqarish jarayonida sifatni nazorat qilish, nuqsonlarni barvaqt aniqlash va trikotaj matolarning ekspluatatsion xususiyatlarini optimallashtirish imkonini beradi.
Adabiyotlar
- Peirce, F.T. (1937). The Geometry of Cloth Structure. Journal of the Textile Institute, 28: T45–T96.
- Leaf, G.A.V. & Glaskin, A. (1955). The Geometry of Plain-knitted Loops. J. Textile Inst., 46(8): 587–605.
- Hearle, J.W.S., & Thwaites, J.J. (1969). Mechanics of Elastic Performance of Textile Materials. Textile Institute, Manchester.
- Makarov, B.P. (1978). Sinteticheskie volokna i ikh primenenie. Legprombitizdat.
- Vasilchenko, V.N. (1982). Stabilizatsiya trikotazhnykh struktur. M.: Legprombitizdat.
- Kurbatov, A.V. (1985). Kompyuternoe modelirovanie petelnykh soedineniy. Leningrad Univ. Press.
- Muminjonovich, K. A. (2023). To’qimachilik korxonalari salohiyatini oshirishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish. Journal of technical research and development, 1(1), 77-80.
- Kholodov, S. (2005). Deformatsionnye protsessy pri vlagotermicheskoy obrabotke. Textilnaya Promyshlennost’.
- Muminjonovich, K. A. (2024). Trikotaj to‘qimasi tarkibidagi ip xususiyatlari va deformatsiyaga ta’siri. Al-Farg’oniy avlodlari, (4), 22-27.
- Kaynak, M. (2000). Effects of Elastane on Knitted Fabric Stability. Textile Res. J., 70(8): 725–730.
- Зулунов, Р. М., & Каюмов, А. М. (2024). Идентификация и сортировка текстиля для автоматизированной обработки с помощью ближней инфракрасной спектроскопии. Universum: технические науки, 1(3 (120)), 38-41.