MILLIY RAQAMLI INFRATUZILMANI TAKOMILLASHTIRISHDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARINING O‘RNI
Kadirova S. M.
Annotatsiya
Ushbu maqolada axborot texnologiyalarining milliy raqamli infratuzilmani takomillashtirishdagi roli keng ilmiy asosda tahlil qilinadi. Maqolada axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining davlat boshqaruvi, ta’lim, sog‘liqni saqlash, moliyaviy tizim, transport, ishlab chiqarish va qishloq xo‘jaligi kabi strategik sohalardagi qo‘llanilishi, ularning samaradorlik ko‘rsatkichlari va ijtimoiy-iqtisodiy hayotga ta’siri misollar orqali ochib beriladi. Rivojlangan davlatlar, jumladan Estoniya, Xitoy, AQSh va boshqa mamlakatlarning tajribalari tahlil qilinib, ular orqali O‘zbekiston uchun dolzarb bo‘lgan xulosalar keltirilgan. “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi doirasida olib borilayotgan islohotlar, xususan elektron hukumat, onlayn xizmatlar, sun’iy intellekt, Big Data, IoT va boshqa ilg‘or texnologiyalarning milliy infratuzilmaga joriy etilishi konkret faktlar va kuzatuvlarga asoslanib yoritilgan. Maqolada kiberxavfsizlik, raqamli savodxonlik va malakali kadrlar tayyorlash masalalari ham qamrab olinib, axborot texnologiyalarining strategik resurs sifatidagi o‘rni asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, raqamli infratuzilmani samarali rivojlantirish orqali nafaqat iqtisodiy o‘sish, balki ijtimoiy barqarorlik, fuqarolik faolligi va davlat boshqaruvining shaffofligi ta’minlanadi. Shu bois, mazkur maqola axborot texnologiyalari sohasida ilmiy tadqiqot olib borayotgan mutaxassislar, siyosatshunoslar va innovatsion rivojlanishga qiziquvchi keng jamoatchilik uchun muhim manba bo‘lib xizmat qiladi.
Adabiyotlar
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PQ-4851-sonli “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori.
- O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi rasmiy sayti – https://mitc.uz
- “O‘zbekiston Respublikasining Kiberxavfsizlik strategiyasi (2021–2025 yillar)” — O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarori, 2021-yil.
- Estoniya raqamli transformatsiyasi tajribasi — E-Estonia rasmiy portali: https://e-estonia.com
- United Nations E-Government Survey 2022 — United Nations Department of Economic and Social Affairs (UN DESA), New York, 2022.
- OECD (2021). "Digital Government Index: 2020 results". OECD Public Governance Reviews, OECD Publishing, Paris.
- World Bank Group. (2020). Digital Economy for Central Asia: Country Diagnostic Report – Uzbekistan. Washington, D.C.
- Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies. W.W. Norton & Company.
- Schwab, K. (2016). The Fourth Industrial Revolution. World Economic Forum.
- ICT Development Index — International Telecommunication Union (ITU) Reports: https://www.itu.int
- “Big Data and AI in Government” — McKinsey & Company Reports, 2023.
- O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki rasmiy sayti — https://cbu.uz
- “Raqamli texnologiyalar asosida davlat boshqaruvini takomillashtirish” — Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi, Toshkent, 2023.
- Karimov, U. (2022). “Raqamli iqtisodiyot va axborot xavfsizligi”. Ilmiy-amaliy jurnal “Axborot texnologiyalari”, №2, 2022-yil.
- Tan, Y., & Sia, C. (2020). "Digital Government and Smart Cities: Emerging Technologies and Practices", Government Information Quarterly, Vol. 37, Issue 4.