INTELLEKTUAL OʻQITISH TIZIMLARIDA TIZIM XAVFSIZLIGINI TA’MINLOVCHI MODELLAR VA ALGORITMLAR
Maxamadov R. X. & Djamatov M. X.
Annotatsiya
Ushbu maqola intellektual oʻqitish tizimlarida tizim xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha ilg‘or modellar va algoritmlarni tahlil qilinadi. Maqolada kriptografik shifrlash usullari, axborot xavfsizligi modellarini tahlil qilish, va sun’iy intellekt yordamida tahdidlarni aniqlash kabi yondashuvlar ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, AES shifrlash algoritmi, Clark-Wilson modeli va mashinali o‘qitish asosida tahdidlarni bashorat qilish eng samarali usullar hisoblanadi. Kelajakda blokcheyn texnologiyalari va Zero Trust Security modeli asosida tizim xavfsizligini yanada mustahkamlash mumkin.
Adabiyotlar
- Umarov Sh.A., Abduqodirov A.. Axborot xavfsizligi tizimlarini intellektuallashtirish masalalari. Al-Farg‘oniy avlodlari, 15(3), 45–60.2024
- Kenjaboyev O. T., Allanazarov, A. Sh.. Axborot tizimi xavfsizligi. Toshkent: Uzsmart. 2013
- Turdimatov, M.M., Sadirova X.X.. Axborotni himoyalashda chetlab o‘tishning mumkin bo‘lgan ehtimollik holatini baholash usullari. Cybersecurity Journal, 27(2), 112–130.2023
- Umarov Sh. A., Sun’iy intellekt asosida tahdidlarni aniqlash. Farg‘ona: Fan
- va texnologiya. 2019
- Muxtarov F. M., Toshpulatov S. M.. Sun’iy intellekt vositalarini ta’limni nazorat qilish va baholashda qo‘llash. Information Systems Review, 19(4), 78–95.2023
- Khabibullayevich, M. R., & Khatamovich, D. M. (2025). Modern intellectual systems: status, functions, technologies and development tendencies. American Journal Of Applied Science And Technology, 5(02), 52-55.
- Li, Bingcheng, Dingkang Li, and Mingyuan Zhu. “Application analysis of data encryption technology”. Applied and Computational Engineering 50, no. 1 (March 25, 2024): 199–205. http://dx.doi.org/10.54254/2755-2721/50/20241502.
- Abdullayev A., Qosimova U., Axborot xavfsizligi asoslari. Uslubiy qoʻllanma. Studylib.net. 2009.
- AES: ma’lumotlarni shifrlash. URL: https://uz.birmiss.com/aes-malumotlarni-shifrlash/
- Toshpulatov Sh. M.. Blockchain va Zero Trust Security modeli. Samarqand: Innovatsion texnologiyalar nashriyoti. 2022