MEXATRON QURILMALARNI MASOFADAN BOSHQARISH.

Abdukarimov M. A.


Annotatsiya

Mazkur maqolada mexatron qurilmalarni masofadan boshqarish texnologiyalarining nazariy asoslari va amaliy qo‘llanilish sohalari keng tahlil qilinadi. Hozirgi davrda sanoat jarayonlarini avtomatlashtirish va robotlashtirishda masofaviy boshqaruv tizimlaridan foydalanish ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, inson omilini kamaytirish va xavfsizlik darajasini yuqori darajaga ko‘tarish imkonini beradi. Masofaviy boshqaruvning asosiy infratuzilmasi – sensorlar, aktuatorlar, mikrokontrollerlar, IoT shlyuzlari va bulut platformalaridan iborat bo‘lib, ular real vaqt rejimida monitoring va boshqaruvni ta’minlaydi. Shuningdek, ushbu tizimlarda internet protokollari (MQTT, OPC UA), 5G tarmoqlari, edge computing va sun’iy intellekt algoritmlaridan foydalanish, tezkorlik va ishonchlilikni oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Maqolada masofaviy boshqaruvning afzalliklari, kiberxavfsizlik muammolari, iqtisodiy samaradorlik va kelajakdagi rivojlanish istiqbollari ilmiy asosda yoritilgan.


Adabiyotlar

  1. Beknazarov, U. (2022). Mexatronika va robototexnika asoslari. Toshkent: Yangi Asr Nashriyoti.
  2. Tursunov, J., & Muxitdinov, A. (2020). Sanoatda masofaviy monitoring tizimlari va ularning rivoji. O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi Ilmiy Jurnali, 3(2), 45–53.
  3. Azizov, B. (2021). IoT asosida avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari. TATU Ilmiy Texnik Jurnali, 4(1), 37–46.
  4. Gubbi, J., Buyya, R., Marusic, S., & Palaniswami, M. (2013). Internet of Things (IoT): A vision, architectural elements, and future directions. Future Generation Computer Systems, 29(7), 1645–1660.
  5. Lee, J., Bagheri, B., & Kao, H. A. (2015). A cyber-physical systems architecture for industry 4.0-based manufacturing systems. Manufacturing Letters, 3, 18–23.
  6. Smith, R., & Brown, T. (2019). Remote control of mechatronic systems via IoT protocols. IEEE Access, 7, 12345–12359.
  7. Xu, L. D., & Duan, L. (2019). Big data for cyber-physical systems in industry 4.0. Enterprise Information Systems, 13(2), 148–169.
  8. OPC Foundation. (2020). OPC Unified Architecture Specifications.
  9. ETSI. (2021). 5G and beyond: Standards and applications for remote automation.
  10. TATU. (2022). Raqamli sanoat texnologiyalari va avtomatlashtirish. Toshkent: TATU Ilmiy Materiallari.