GIDROLIZLASHDAN OLINGAN TEMIR (II)-GIDROKSIDI CHO‘KMASIDAN GEMATIT OLISH JARAYONINING TERMODINAMIKASI VA KINETIKASI
Askarova N. M., Boltayev O. N., Hojiyev S. T. & Axmedova N. E.
Annotatsiya
Ushbu maqolada gidrolizlash jarayonidan olingan temir(II)-gidroksid cho‘kmasidan gematit (α-Fe2O3) olish jarayonining termodinamik va kinetik xususiyatlari tahlil qilindi. Tadqiqotda Fe(OH)2 ning havo ishtirokida qizdirilishi natijasida bosqichma-bosqich oksidlanish va dehidroksillanish reaksiyalari yuz berishi ko‘rsatildi. Jarayonning dastlabki bosqichida FeOOH (goetit) hosil bo‘lib, 250–350 °C oralig‘ida to‘liq dehidroksillanish orqali gematit shakllandi. Gibbs erkin energiyasi (ΔG) va muvozanat konstantasi (Kₘ) qiymatlarining haroratga bog‘liq o‘zgarishi hisoblandi. Olingan natijalarga ko‘ra, harorat oshishi bilan ΔG ning manfiy qiymati ortib, jarayonning o‘z-o‘zidan borishi ta’minlandi. Ayniqsa, 700–750°C diapazonda ΔG eng katta manfiy qiymatlarga yetib, yuqori fazaviy sof Fe2O3 hosil bo‘lishi kuzatildi. Kinetik nuqtai nazardan, reaksiyaning tezligi diffuziya bilan cheklangan bo‘lib, zarracha o‘lchami, kislorod oqimi va qizdirish davomiyligi muhim omillar sifatida belgilandi. Tadqiqot natijalari gematit asosida yuqori sifatli qizil temir oksid pigmenti olish jarayonini ilmiy asosda optimallashtirish imkonini berdi.
Adabiyotlar
- Askarova N.M; Axmedova N.E. Temir oksidli pigment olishning zamonaviy usullarini o‘rganish va tahlil qilish. “Development of science”. ISSN 3030-3907. Volume 2. 2025/6.
- Samadov A., Askarova N., Toshkodirova R. Akhmedova N., Boltayev O., Mirzayev K. Processing of waste (tails) after flotation of copper production slag to obtain iron oxide pigment. E3S Web of Conferences 524, 0 (2024) https://doi.org/10.1051/e3sconf/202452402014 APEC-VII-2024.
- Asqarova N.M, Axmedova N.E. Bозможности переработки отходов флотации шлаков медного производства с получением железооксидного пигмента. Московский международный конгресс обогатителей (ммко-2025) удк 662.7. ББК 33.4 Ч-18. 186cт. Издательский Дом «Графит», 2025. – 350 с.
- Alisher hoshim o‘g‘li, T., & Nabiullayevich, A. S. (2024). Nеft Vа Gаzni Qаytа Ishlаsh Kоrxоnаlari Jihоz Vа Qurilmаlаridа Kеlib Сhiqishi Mumkin Bо’lgаn Kоrrоziyаlаr Vа Ulаrning Ldini Оlish Usullаri. Miasto Przyszłości, 46, 847-851.
- Hoshim O‘g‘li, T. A., Universiteti, B. D. T., Jumayevich, D. S. B., & Raxmatovna, D. X. G. Z. GAZLARNI MEA YORDAMIDA ABSORBSION TOZALASH.
- Alisher, T., Vokhid, A., & Bobir, O. (2022). Synthesis and properties of thiourea based inhibitors. Universum: технические науки, (8-3 (101)), 63-65.
- Темиров, А. Х. (2024). Технология Производства Ингибиторов Коррозии. Miasto Przyszłości, 46, 832-836.
- Temirov, A. H. O. G. L., O‘G‘Li, G. A. H., & Nosirov, S. N. O. G. L. (2024). Kondensatsiya usuli yordamida gazni qayta ishlash texnologiyasi. Science and Education, 5(3), 204-210.
- Temirov А. H., To‘raqulova M. Q. & Izzatov D. H. (2024). ФИЗИКО-ХИМИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА ИНГИБИТОРА КОРРОЗИИ, ПОЛУЧЕННОГО НА ОСНОВЕ МЕСТНОГО СЫРЬЯ. Development Of Science, 4(1), pp. 19-24.
- Alisher hoshim o‘g‘li, T., & Husan o‘g‘li, S. D. (2024). Dizel Yoqilg ‘Isi Tarkibidan Parafinni Adsorbsion Usulda Ajratib Olish Texnologik Tizimi Tahlili. Miasto Przyszłości, 46, 271-275.