OʻZBEKISTONDA AGROFOTOVOLTAIKA: MIKROIQLIM VA SUV-ENERGIYA SAMARADORLIGI.
Muxtorjonov S. M.
Annotatsiya
Oʻzbekistonning qurgʻoqchil iqlimi va sugʻoriladigan dehqonchiligi sharoitida yer va quyosh resurslari uchun raqobat kuchaymoqda. Agrofotovoltaik (APV) tizimlar — ekinlar ustiga optimallashtirilgan quyosh panellarini oʻrnatish — bu ikki resursdan bir vaqtda foydalanish imkonini beradi. Ushbu maqola APVning Oʻzbekistondagi imkoniyatlarini tizimli tahlil qiladi.Tadqiqot asosida olingan natijalar shuni koʻrsatadiki, APV tizimlari issiq va quruq davrlarda ekinlar ostidagi haroratni pasaytirib, sugʻorishga boʻlgan talabni kamaytiradi, shu bilan birga hosildorlikni saqlab qoladi. Toʻgʻri GCR (yer qoplama nisbati) tanlanganda, APV elektr energiyasi ishlab chiqarish xarajatlari boʻyicha raqobatbardosh boʻladi, tarmoqdagi pik yuklamalarni yumshatadi va irrigatsiya nasoslarining ishlash vaqti bilan moslashadi.Maqolada 1 MWp pilot loyihalarini amalga oshirish, yer toifalash qoidalarini ishlab chiqish va "yashil" kreditlar kabi siyosiy va amaliy qadamlar taklif etiladi.
Adabiyotlar
- Barron-Gafford, G. A., Pavao-Zuckerman, M., Minor, R. L., va boshq. (2019). Agrivoltaics provide mutual benefits across the food–energy–water nexus in drylands. Nature Sustainability, 2(9), 848–855.
- National Renewable Energy Laboratory (NREL). (2019). Benefits of Agrivoltaics Across the Food–Energy–Water Nexus. Press/materials.
- Fraunhofer ISE. (2017). Harvesting the Sun for Power and Produce: Agrophotovoltaics increases the land use efficiency by over 60 percent. Press relizi.
- Fraunhofer ISE. (2020). Agrivoltaics: Opportunities for Agriculture and the Energy Transition (APV Guideline).
- Deboutte, G. (2024, 29-noyabr). Agrivoltaics can increase grape yield by up to 60%. pv magazine.
- SunʻAgri. (2024). Key findings – vine growing. Texnik maʻlumotnoma.
- Asaʻa, S., va boshq. (2024). A multidisciplinary view on agrivoltaics. Renewable & Sustainable Energy Reviews.
- Campana, P. E., va boshq. (2021). Optimisation of vertically mounted agrivoltaic systems. Journal of Cleaner Production.
- IEA PVPS Task 13. (2025). Dual Land Use for Agriculture and Solar Power Production. Hisobot.
- IEA PVPS. (2024). Best Practices for the Optimization of Bifacial Photovoltaic Systems with Tracking. Hisobot.
- IEA PVPS. (2024). Technical Key Performance Indicators for Photovoltaic Systems. Yoʻriqnoma.