TARKIBIDA AZOT–RUX BO’LGAN ORGANIK MODIFIKATORLARNI TO’QIMACHILIK MATERILLARNING BAKTERIYALARGA QARSHI VA GIDROFOB XOSSALARGA TA’SIRI

Xolov A. A. & Nurqulov F. N.


Annotatsiya

Ushbu maqolada tarkibida azot–rux bo’lgan organik modifikatorlarni to’qimachilik materillarning bakteriyalarga qarshi va gidrofob xossalarga ta’siri va ularning fizik–kimyoviy hamda ekspluatatsion xossalari o‘rganildi. Sintez qilingan birikmalar tekstil tolalariga qoplama sifatida qo‘llanilib, ularga yuqori darajadagi antibakterial hamda gidrofob xususiyatlar berish mumkinligi isbotlandi. Rux ionlari mikroblarga qarshi samarali ta’sir ko‘rsatishi, azot saqlagan organik fragmentlar esa mato yuzasida barqaror kompleks qoplama hosil qilishi aniqlandi. Tadqiqot natijalari shundan dalolat berdiki, ishlab chiqilgan texnologiya asosida tayyorlangan matolarda antibakterial samaradorlik 95–99% gacha, suv va yog‘ga nisbatan kontakt burchagi esa 145–155° oralig‘ida ekani kuzatildi. Shu bois, bunday qoplamalar tibbiyot va maishiy sohada qo‘llanilishi mumkin.


Adabiyotlar

  1. Mahmoud S., Alghoraibi I., Younes B., Zein R. Development of antibacterial and hydrophobic cotton fabrics using zinc oxide and fluorocarbon nanocomposite // Textile Research Journal. – 2025. – https://doi.org/10.1080/00405000.2025.2515624
  2. Verbič A., Gorjanc M., Simončič B. Zinc Oxide for Functional Textile Coatings: Recent Advances // Coatings. – 2019. – 9(9). – 550. https://doi.org/10.3390/coatings9090550
  3. Staneva D., Atanasova D., Angelova D., Grozdanov P., Nikolova I., Grabchev I. Antimicrobial Properties of Chitosan-Modified Cotton Fabric Treated with Aldehydes and Zinc Oxide Particles // Materials. – 2023. – 16. – 5090. https://doi.org/10.3390/ma16145090
  4. Petrova L.S., Yaminzoda Z.A., Odinsova O.I., Vladimirseva Ye.L., Solovyova A.A., Smirnova A.S. Perspektivnыe sposobы antibakterialnoy otdelki tekstilnыx materialov // Jurnal Ros. xim. obщestva im. D.I. Mendeleeva. – 2021. – LXV, №2. – S. 68–74.
  5. Horrocks A.R., Anand S.C. Handbook of Technical Textiles. – 2nd ed. – Woodhead Publishing, 2016. – 796 p.
  6. Joshi M., Wazed Ali S., Purwar R. Ecofriendly antimicrobial finishing of textiles using bioactive agents based on natural products // Indian Journal of Fibre & Textile Research. – 2009. – 34. – P. 295–304.