POLIGENERATSION QURILMALARDA QO‘LLANILADIGAN MURAKKAB SIRTLI ABSORBERLAR ASOSIDAGI QUYOSH HAVO ISITGICHI ISSIQLIK JARAYONLARINI MATEMATIK MODELI.
Abdukarimov B. A. & Sattorov A. X.
Annotatsiya
Mazkur tadqiqotda murakkab absorberli quyosh havo isitgich kollektorlarining issiqlik samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy tahlillar va sonli modellashtirish ishlari amalga oshirildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, kollektor ishchi kamerasiga botiq quvur shaklidagi havo kanallarini integratsiyalash issiqlik almashinuvi jarayonlarini sezilarli darajada jadallashtiradi hamda umumiy issiqlik uzatish koeffitsiyentini oshiradi. Eksperimental kuzatuvlar va nazariy hisoblashlar natijasida aniqlanishicha, botiqli quvurlar oqimni sun’iy ravishda turbulizatsiya qilishi natijasida devor yaqinida harorat gradientlari keskin ortadi va bu issiqlik berilish samaradorligini oshiruvchi asosiy mexanizm sifatida xizmat qiladi. Matematik modellashtirish jarayonida Eyler va Navye–Stoks tenglamalari hamda massani saqlash qonunlari asos qilib olindi. Reynolds soni yuqori bo‘lgan sharoitlarda turbulent oqimlarni tahlil qilish uchun markazlashtirilgan differensial usullar va yarim empirik yondashuvlar qo‘llanildi. Xususan, Spalart–Allmaras modeli turbulent oqimlarning strukturaviy xususiyatlarini aniqlashda samarali va resurs tejamkor yondashuv sifatida tanlandi. Olingan natijalar shuni tasdiqlaydiki, quvurlar yuzasida hosil qilingan geometrik botiqliklar oqim ichida mahalliy uyurmalarning shakllanishiga sabab bo‘ladi va bu hodisa kichik Reynolds sonlari diapazonida ayniqsa kuchli namoyon bo‘ladi. Botiqliklarning balandligi va joylashuvi optimal tanlanganda issiqlik uzatish maksimal darajaga erishadi, biroq ortiqcha turbulensiya bosim yo‘qotishlarini oshirishi mumkinligi ham qayd etildi.
Adabiyotlar
- Y Li, X Duanmu, Y Sun, J Li and H Jia, Study on the air movement character in solar wall system College of Architecture and Civil Engineering, Beijing University of Technology, Beijing, 100022, China Building Simulation 927-932 (2007)
- Van Hap, N., & Phu, N. M. (2022). Heat Transfer in Double-Pass Solar Air Heater: Mathematical Models and Solution Strategy. In Heat Transfer-Fundamentals, Enhancement and Applications. Intech Open.
- Duhamel, P. A detailed derivation of conditioned equations for intermittent turbulent flows, Letters in Heat and Mass Transfer, 8, 491 – 502, (1981).
- Akhbari, M., Rahimi, A., & Hatamipour, M. S. (2020). Modeling and experimental study of a triangular channel solar air heater. Applied Thermal Engineering, 170, 114902.
- Hai, D. T. H., & Phu, N. M. (2023). A critical review of all mathematical models developed for solar air heater analysis. J Adv Res Fluid Mech Ther Sci, 105(1), 1-14.
- Kumar, D., & Kumar, P. (2014). Mathematical modelling of conventional solar still coupled with solar air heater. International Journal of Innovative Science, Engineering & Technology, 1(9), 379-383.
- Youngs, D.L. Numerical simulation of turbulent mixing by Rayleigh-Taylor instability. Physica D 12, 32 – 44, (1984).
- Youngs, D.L. Modelling turbulent mixing by Rayleigh-Taylor instability. Physica D 37, 270 - 2 87, (1989).
- Markatos N.C. Kotsifaki C.A. One-dimensional, two-fluid modelling of turbulent premixed flames. Appl. Math. Modell., 18 (1994), pp. 646 – 657.
- Y.M. Shen, C.-O. Ng, A.T. Chwang. A two-fluid model of turbulent two-phase flow for simulating turbulent stratified flows. Ocean Eng., 30 (2003), pp. 153 – 161.
- Yu K.Z. Ding G.L. Chen T.J. Modified two-fluid model for air curtains in open vertical display cabinets. Int. J. Refrig., 31 (2008), pp. 472 – 482.
- Liu D., Wu C., Linden K., Ducoste J. Numerical simulation of UV disinfection reactors: evaluation of alternative turbulence models. Appl. Math. Modell., 31 (2007), pp. 1753 – 1769.
- Spalding D.B. A turbulence model for buoyant and combusting flows. 4th Int. Conf. on Numerical methods in Thermal Problems, Swansea, 15-18 July 1984. Also, as Imperial College report CFD/86/4 (1984).
- Ilegbusi O.J. and Spalding, D.B. A two-fluid model of turbulence and its application to near-wall flows", Physico-Chemical Hydrodynamics, 9, 127 – 160, (1987a).
- Ilegbusi O.J. and Spalding, D.B. Application of a two-fluid model of turbulence to turbulent flows in conduits and shear layers. Physico-Chemical Hydrodynamics, 9, 161 – 181, (1987b).
- Abdukarimov, B.A., Kuchkarov, A.A Numerical Solution of the Mathematical Model of Air Flow Movement in a Solar Air Heater with a Concave Tube Applied Solar Energy, 2022, 58(1), pp. 109–115
- Moghadasi, M., Ghadamian, H., Khodsiani, M., & Pourbafrani, M. (2022). A comprehensive experimental investigation and dynamic energy modeling of a highly efficient solar air heater with octagonal geometry. Solar Energy, 242, 298-311.