TOSHKENT METROPOLITENIDA POYEZDLAR HARAKATI XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH MASALALARI VA ULARNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI.
Pardaboyev H. R. & Sharapova M. O.
Annotatsiya
Ushbu maqola Toshkent metropoliteni tizimida poyezdlar harakati xavfsizligini ta’minlash masalalarini tizimli jihatdan oʻrganadi. Tadqiqotda 2020–2024 yillardagi yo‘lovchi oqimlari statistikasi, infratuzilma holati, mavjud signalizatsiya va boshqaruv tizimlari hamda favqulodda vaziyatlarda javob berish mexanizmlari tahlil qilindi. Maqolada xavfsizlikni oshirish uchun zamonaviy texnologiyalar (CBTC/ATO), kadrlarni tayyorlash, monitoring va crowd management tizimlarini joriy etish kabi texnik va tashkilot chora-tadbirlari taklif etiladi. Natijalar shuni koʻrsatadiki, avtomatlashtirish, real vaqt monitoringi va profilaktik texnik servis rejimlarini kuchaytirish xavfsizlikni sezilarli darajada oshirishi mumkin. Amaliy takliflar bosqichma-bosqich amalga oshirilishi uchun prioritetlar va monitoring indikatorlari taqdim etildi.
Adabiyotlar
- UITP (International Association of Public Transport) — Metro safety & operations guidance (soʻnggi hisobotlar).
- International Transport Forum (ITF) — Urban transport safety reports.
- ISO 45001 — Occupational health and safety management systems (tegishli qism).
- CBTC va ATO bo‘yicha ishlab chiqaruvchilar — texnik hujjatlar va whitepaperlar (masalan, Thales, Alstom, Bombardier).
- Tashkent Metro rasmiy maʼlumotlari va yillik statistika (rassmiy saytlardan olingan maʼlumotlar).
- Regional news reports (masalan, Kun.uz) — yillik yo‘lovchi statistikasi va yangiliklar.
- Tadqiqot maqolalari: “Urban Rail Safety: Best Practices” (Springer), “Railway Safety and Control Systems” (Elsevier).