GERIATRIK YOSHDAGI BEMORLARDA FARMAKOTERAPIYANI MOSLASHTIRISH: POLIPRAGMAZIYA MUAMMOSI
Jumaeva G. A.
Annotatsiya
Geriatrik yoshdagi bemorlarda farmakoterapiyani moslashtirish muhim klinik muammo hisoblanadi, chunki bu yosh guruhida ko‘plab surunkali kasalliklar mavjudligi natijasida polipragmaziya (bir vaqtning o‘zida ko‘p dorilar qabul qilinishi) keng tarqalgan. Polipragmaziya nojo‘ya ta’sirlar, dori-darmon o‘zaro ta’siri va davolash samaradorligining pasayishiga olib kelishi mumkin. Ushbu maqolada geriyatrik bemorlarda farmakoterapiyani individual tarzda moslashtirishning asosiy tamoyillari, polipragmaziyaning xavf-xatarlari va ularni kamaytirish strategiyalari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, klinik farmakologiyaning bu jarayondagi roli ham tahlil qilinadi. Maqola geriyatrik bemorlarning hayot sifatini yaxshilash va dori terapiyasining xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan.
Adabiyotlar
- Akilov, K.M., & Tursunov, A.A. (2020). Klinik farmakologiya asoslari. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti.
- O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi (2022). Geriatriya bo‘yicha klinik tavsiyalar. Toshkent.
- Beers Criteria® Update Expert Panel. (2019). American Geriatrics Society 2019 Updated AGS Beers Criteria® for Potentially Inappropriate Medication Use in Older Adults. Journal of the American Geriatrics Society, 67(4), 674–694.
- World Health Organization (WHO). (2017). Medication safety in polypharmacy. https://www.who.int/publications/i/item/WHO-UHC-SDS-2019.11
- Mangoni, A.A., & Jackson, S.H.D. (2004). Age-related changes in pharmacokinetics and pharmacodynamics: basic principles and practical applications. British Journal of Clinical Pharmacology, 57(1), 6–14.
- Mahmutov, S.R. (2021). Farmakologiya va geriatrik amaliyot. Samarqand: Samarqand davlat tibbiyot universiteti nashriyoti.
- Hilmer, S.N., & Gnjidic, D. (2018). The effects of polypharmacy in older adults. Clinical Pharmacology & Therapeutics, 103(2), 149–151.
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-60-son qarori (2022-yil 12-dekabr). Sog‘liqni saqlash tizimini isloh qilish bo‘yicha ustuvor yo‘nalishlar to‘g‘risida.
- Duerden, M., Avery, T., & Payne, R. (2013). Polypharmacy and medicines optimisation: Making it safe and sound. The King's Fund. https://www.kingsfund.org.uk.
- Rasulovna, R. M., Zamirovna, J. V., Aliyorova, J. G., & Mirolimovna, Y. N. (2021). Hypomagnemia, hypopotassemia and their correction with tincturae Morus. Биология и интегративная медицина, (1 (48)), 377-387.
- Жумаева, Г. А., Рахматова, М. Р., Жалолова, В. З., & Юлдашева, Н. М. (2020). Значение эндотелия сосудов в регуляции местного кровотока. Биология и интегративная медицина, (4 (44)), 44-57.
- Жумаева Г. А. и др. Достигнутые успехи в изучении патогенеза и диагностики гипертонической болезни //Новый день в медицине. – 2020. – №. 1-С. – С. 30-34.
- Жумаева Г. А. и др. Клинико-фармакологические подходы лечения гипертонической болезни //Новый день в медицине. – 2020. – №. 1. – С. 26-29.
- Джумаева, Г. А., Рахматова, М. Р., Жалолова, В. З., & Юлдашева, Н. М. (2020). Аспекты выбора препаратов при лечении артериальной гипертензии. Биология и интегративная медицина, (4 (44)), 57-71.
- Джумаева Г. А. и др. Аспекты выбора препаратов при лечении артериальной гипертензии //Биология и интегративная медицина. – 2020. – №. 4 (44). – С. 57-71.
- Джумаева Г. А. и др. Сравнительная оценка влияние бисопралола и физиотенза на эндотелий зависимую тромбоцитопатию у больных гипертонической болезнью //Биология и интегративная медицина. – 2020. – №. 1 (41). – С. 15-31.
- Орзиев З. М. и др. Развитие железодефицитной анемии в зависимости от региона //Хабаршысы вестник том. – 2018. – №. 7. – С. 74-76.
- Кароматов И. Д., Рахматова М. Р., Жалолова В. З. Лекарственные растения и медикаменты. – 2020.