SURXONDARYO O‘SIMLIKLARINING XUSHBO‘Y ODDIY AROMATIK BIRIKMALARINI AJRATIB OLISH VA ULARNING KIMYOVIY TARKIBINI ANIQLASH USULLARI
Bakirov J. A.
Annotatsiya
Mazkur maqolada Surxondaryo viloyati hududida o‘sadigan tabiiy o‘simliklarning tarkibida uchraydigan xushbo‘y oddiy aromatik birikmalarni ajratib olish va ularning kimyoviy tuzilishini aniqlash usullari yoritiladi. Ushbu o‘simliklardan olingan efir moylari va boshqa uchuvchi moddalar tabiiy dori vositalari, parfyumeriya, oziq-ovqat sanoati va ekologik toza texnologiyalarda keng qo‘llanilishi mumkin. Tadqiqotda xromatografiya, spektroskopiya (IR, UV, NMR) kabi zamonaviy tahlil metodlaridan foydalanilgan. Shuningdek, o‘simliklarning biologik faol komponentlari, ularning farmakologik va antibakterial xususiyatlari ham tahlil qilingan. Maqolada o‘simlik tarkibidagi asosiy aromatik birikmalar (fenollar, esterlar, terpenoidlar) ni ajratib olish jarayoni, ularni ekstraksiya qilish texnologiyasi, tozalash va identifikatsiya qilish bosqichlari bosqichma-bosqich ko‘rib chiqiladi. Ushbu tadqiqot natijalari tabiiy birikmalarga asoslangan ekologik xavfsiz mahsulotlar ishlab chiqarishga ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Adabiyotlar
- Бодров В.В., Шаповалова Н.И. Экстракция эфирных масел и их химический анализ. – Москва: Химия, 2010. – 256 с.
- Тарасов И.А., Кузнецова Н.В. Методы газовой хроматографии в химическом анализе растительных компонентов. – Санкт-Петербург: Химический институт, 2015. – 198 с.
- Юсупов А.С., Мирзоева Н.Г. Биологически активные вещества эфирных масел растений Узбекистана. // Вестник биологии. – Ташкент, 2018. – №4. – С. 45-53.
- Zaitseva, O. V., & Petrova, L. M. (2019). Methods of extraction and analysis of aromatic compounds from medicinal plants. Journal of Analytical Chemistry, 74(3), 251-263.
- Karimov, D., & Mamatkulov, S. (2020). Chemical composition and pharmacological activity of essential oils from Central Asian flora. Asian Journal of Chemistry, 32(7), 1595-1602.
- Bakirov, J. A. (2022). Extraction and chemical characterization of aromatic compounds from Surxondaryo plants. Termiz Iqtisodiyot va Servis Universiteti, PhD Dissertation.