SEOLIT SINTEZI USULLARI

Aripova M. X., Aminov Z. ., Kodirov O. S. & Kuchkarova N. X.


Annotatsiya

Ushbu maqolada zamonaviy sanoat va ekologiya uchun dolzarb bo‘lgan material — seolitlarning sintez usullari keng yoritilgan. Seolitlar alyumosilikat asosidagi kristallik tuzilishga ega, ion almashinish xususiyati, selektiv adsorbsiyasi va katalitik faolligi bilan ajralib turadi. Maqolada seolitlarning tabiiy va sun’iy turlari, ularning molekulyar elaklik xossalari va struktura xususiyatlari bayon qilingan. Seolit sintezining asosiy usullari — gidrotermal sintez, sol-gel usuli, termal usul va mikroto‘lqinli sintez texnologik jarayonlari, afzallik va kamchiliklari bilan taqqoslab tahlil etilgan. Shuningdek, sintezga ta’sir qiluvchi omillar (harorat, pH, bosim, vaqt) hamda tabiiy seolitlarni modifikatsiyalash yo‘llari (ion almashinish, kislota ishlovi, termik ishlov) muhokama qilinadi. Seolitlar sanoatda, farmatsiyada va ekologik muhitni tozalashda katta imkoniyatlarga ega material sifatida istiqbolini ta’kidlaydi. Ushbu maqola ilmiy-texnik sohada faoliyat yuritayotgan tadqiqotchilar va talabalarga foydali nazariy va amaliy ma’lumotlar beradi.


Adabiyotlar

  1. Breck, D.W. Zeolite Molecular Sieves. Wiley, 1974.
  2. Cundy, C.S., Cox, P.A. “The Hydrothermal Synthesis of Zeolites: Precursors, Intermediates and Reaction Mechanism.” Microporous and Mesoporous Materials, 2005.
  3. Auerbach, S.M., Carrado, K.A., Dutta, P.K. Handbook of Zeolite Science and Technology. Marcel Dekker, 2003.
  4. Uzbekov, K.I. “Seolitlar kimyosi va ularning qo‘llanilishi.” Toshkent: O‘zbekiston milliy entsiklopediyasi, 2018.