RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA NEFTNI QAYTA ISHLASH JARAYONLARINI BOSHQARISHDA SUN’IY INTELLEKTNING O‘RNI

Sharipov Q. Q., Shabonov M. B. & Mavlonov S. B.


Annotatsiya

Ushbu maqolada raqamli transformatsiya jarayonida neftni qayta ishlash sanoatining samaradorligini oshirishda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining o‘rni yoritilgan. Raqamli yechimlar, xususan, ma’lumotlarni real vaqt rejimida tahlil qilish, bashoratli texnik xizmat ko‘rsatish va ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish orqali energiya tejamkorligini oshirish hamda inson omilini kamaytirish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, SI asosidagi intellektual boshqaruv tizimlari neftni qayta ishlash korxonalarida xavfsizlik, barqarorlik va ekologik samaradorlikni ta’minlashdagi roliga alohida e’tibor qaratilgan. Maqolada neftni qayta ishlash jarayonlarining raqamli modellarini yaratish, “raqamli egizaklar” konsepsiyasini joriy etish va sun’iy intellekt algoritmlarini ishlab chiqarish amaliyotiga integratsiyalash bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan.


Adabiyotlar

  1. Petrova N., Ivanov A. Artificial Intelligence in Petroleum Refining Industry. Journal of Energy Systems and Engineering, 2022, Vol. 47, No. 3, pp. 112–120.
  2. J. Smith. AI-Based Optimization in Oil Refineries: Challenges and Perspectives. Springer Publishing, Berlin, 2021.
  3. Gazprom Neft. Digital Refinery Concept and Implementation Report. Official publication of Gazprom Neft Digital Technologies Department, Moscow, 2023.
  4. BP. Smart Refinery and Predictive Maintenance Platform Report. BP Global Technology Center, London, 2022.
  5. TotalEnergies. Intelligent Process Automation in Downstream Operations. TotalEnergies Technical Bulletin, Paris, 2023.
  6. Uzneftgaz. O‘zbekiston neft-gaz sanoatida raqamli texnologiyalarni joriy etish strategiyasi. Innovatsion rivojlanish markazi hisobot materiali, Toshkent, 2024.
  7. Abdullaev Sh., Niyazov R. Sun’iy intellekt texnologiyalarining energetika va kimyo sanoatidagi qo‘llanilishi. O‘zbekiston energetika jurnali, 2023, №4, 56–63-betlar.
  8. Deloitte Insights. AI in Energy and Natural Resources Sector. Deloitte Digital Transformation Report, 2023.
  9. World Economic Forum. Artificial Intelligence for Industrial Efficiency. Global Industry 4.0 Review, Geneva, 2022.
  10. Al-Farouq A., Chen L. Machine Learning Applications for Process Optimization in Oil Refineries. Journal of Industrial AI Research, 2024, Vol. 5, No. 2, pp. 88–102.