OQIMLI SHIFRLASH ALGORITMLARINING TAHLILI

Qozoqova T. Q.


Annotatsiya

Ushbu maqolada IoT qurilmalarida oqimli shifrlash algoritmlarining o‘rni va ularning matematik asoslari tahlil qilingan. Tadqiqotda sinxron va o‘z-o‘zidan sinxronlanuvchi oqimli shifrlarning ishlash mexanizmlari, ularning afzalliklari hamda xavfsizlik jihatlari yoritilgan. Asosiy e’tibor LFSR, Galua maydonlari, va ARX operatsiyalariga asoslangan oqimli shifrlash modellariga qaratilgan. Shuningdek, eSTREAM tanlovida tavsiya etilgan yengil oqimli shifrlar (Trivium, Grain, ChaCha20) IoT muhitida samarali yechim sifatida baholangan. Natijalar IoT tizimlari uchun yengil, xavfsiz va samarali oqimli shifrlarni ishlab chiqish zarurligini ko‘rsatadi.


Adabiyotlar

  1. Armknecht, F., & Krause, M. (2003). Algebraic attacks on combiners with memory. In D. Boneh (Ed.), Advances in Cryptology – CRYPTO 2003: 23rd Annual International Cryptology Conference, Santa Barbara, California, USA, August 17–21, 2003. Proceedings (pp. 162–176). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-540-45146-4_10
  2. Katz, J., & Lindell, Y. (2020). Introduction to modern cryptography (3rd ed.). CRC Press. Preneel, B. (2013). Stream ciphers and their applications. Springer. Stinson, D. R. (2018). Cryptography: Theory and practice (4th ed.). CRC Press. The eSTREAM Project. (2011). The eSTREAM portfolio. European Network of Excellence in Cryptology II (ECRYPT II). https://www.ecrypt.eu.org/stream/
  3. Menezes, A. J., van Oorschot, P. C., & Vanstone, S. A. Handbook of Applied Cryptography. CRC Press, 1996. https://cacr.uwaterloo.ca/hac/
  4. Stallings, W. Cryptography and Network Security: Principles and Practice. 8th Edition, Pearson, 2020.
  5. De Canniere, C., & Preneel, B. “Trivium Specifications.” eSTREAM Project Report, 2005.
  6. Hell, M., Johansson, T., & Meier, W. “Grain - a stream cipher for constrained environments.” International Journal of Wireless and Mobile Computing, 2(1), 86–93 (2007).
  7. Bernstein, D. J. “The Salsa20 family of stream ciphers.” New Stream Cipher Designs, Springer, 2008