2-SELENO-5,7-DIMETIL PIRIDO (2,3-D) PIRIMIDINON-4 NI Co(II), Ni(II) VA Cu(II) TUZLARI BILAN KOMPLEKS BIRIKMALARI SINTEZI VA TADQIQOTI

Norqobilov M. E. & Yakubov E. S.


Annotatsiya

Ushbu maqolada Co(II), Ni(II) va Cu(II) tuzlarini 2-seleno-5,7-dimetil pirido (2,3-d) pirimidinon-4 bilan kompleks birikmalarini sintez usullari hamda sintezlashning muqobil sharoitlari (spirtli muhitda, pH=9-10, T=50oC) keltirilgan. Tadqiqot davomida esa, sintez qilingan kompleks birikmalarning elektr o‘tkazuvchanligi o‘rganilib, kam elektr o‘tkazuvchan ekanligi (14÷18 sm-1.om2 .mol-1) aniqlangan. Kompleks birikmalarning tarkibini o‘rganishda elementga analiz usulidan foydalanilgan. Analiz natijasiga ko‘ra Me:L=1:2 nisbatda ekanligi ya’ni kobalt(II), nikel(II) va mis(II) tuzlarini 2–seleno–5.7–dimetil pirido [2.3-d] pirimidinon–4 bilan 1:2 tarkibli oddiy ligandli kompleks birikmalar hosil qilishi aniqlangan. Kompleks birikmalarda ligand markaziy ion bilan to‘rt xalqali metallosikl hosil qilgan holda, uchinchi holatdagi azot va to‘rtinchi holatdagi kislorod orqali bidentant koordinatsiyaga uchrayotganligi o‘rganilgan. Sintez qilingan Cu(SePP)2·H2O tarkibli kompleks birikma kvadratli piramida tuzilishida, Co(SePP)2·2H2O va Ni(SePP)2·2H2O tarkibli kompleks birikmalar esa, oktaedrik tuzilishda ekanligi kompleks birikmalarning elektr o‘tkazuvchanligini o‘rganish, elementga analiz, IQ – spektri hamda EPR - spektrlaridan olingan ma’lumotlar asosida tahlil qilingan va struktura formulalari taklif etilgan.


Adabiyotlar

  1. Х.М.Шоҳидоятов Хиназолоны-4 и их биологическая активностъ. – Ташкент: Издательство “Фан” 1988. 136 с.
  2. Э.Ш.Якубов, И.Нахатов, Б.Р.Норматов Координационные соединения меди (II) с хиназолоном-4 и его производными. - Ташкент. Узбекский химический журнал. – 2019. - №4. – 44-51 с.
  3. Nakamoto K. “Infrared and Raman Spektra of Inorganik and Coordinashion Compounds”, – John. Wiley and Sons, Inc., New York. – 1978/ - P. 231.
  4. Якубов Э.Ш., Назаров Ф.Ф., Назаров Ф.С., Дустов Х.Б. Смещаннолигандные комплексы меди (II). – Бухара. Развитие науки и технологий. – 2019. - №5. – 117-121 с.
  5. Якубов Э.Ш., Гулбоева Д.Р., Сафарова М.А., Чориев А.У. Комплексные соединения кобальта(II), меди(II) и цинка с хиназолоном-4. – Москва. Universum: Химия и биология. – 2019. 3(57). - 72-76 с.
  6. Якубов Э.Ш., Махмудова Г.А., Тожиев С.М., Шокиров Ж.Н. Комплексные соединения биометаллов с 2-карбоксиметиламинохиназолоном-4. – Қарши. ҚарДУ ХАБАРЛАРИ илмий-назарий, услубий журнал. – 2021. №1. – 26-30 бетлар.
  7. Якубов Э.Ш., Қурбонназаров А.Ж. Комплексные соединения Co(II), Cu(II) и Zn с 2-оксохиназолоном-4. – Қарши. ҚарДУ ХАБАРЛАРИ илмий-назарий, услубий журнал. – 2022. №3. – 81-85 бетлар.
  8. Yakubov E.Sh., Boykabilova N.Sh. SPECTROPHOTOMETRIC STUDY OF COBALT(II) COMPLEX FORMATION WITH QINAZOLONE-4. American Journal Of Applied Science And Technology (ISSN – 2771-2745) VOLUME 03 ISSUE 03 Pages: 18-26. Journal Website: https://theusajournals.com/index.php/ajast. 2023.
  9. Rai, B.K., Sharma, K., Singh, A.K. 7007101030;24497763200;55568510864; Synthesis and studies of Co(II), Ni(II) and Cu(II) complexes with some tridentate Schiff bases (2002) Asian Journal of Chemistry, 14 (3-4), pp. 1556-1560. Cited 5 times. https://www.scopus.com/inward/record.uri?eid=2-s2.0-0036637217& partnerID=40&md5=ceb39f1514856daf767740db527f44c0.
  10. Rai, B.K., Baluni, A. 7007101030;6507024743; Coordination compounds of Co(II), Ni(II) and Cu(II) with thiosemicarbazone of a series of quinazolone derivatives: Their preparation, characterization and structural investigation. (2001) Asian Journal of Chemistry, 13 (2), pp. 725-729. Cited 6 times. https://www.scopus.com/inward/record.uri?eid=2-s2.0-0034899121& partnerID=40&md5=cebfa85e5b280ccf411c051257c40293