GARMONIKALAR VA QUVVAT OMILI ASOSIDA TAQSIMLANGAN ELEKTR TARMOQLARIDA QUVVAT SIFATINI TAHLIL QILISH
Tolipov J. N., Saidov A. H. & Mirxonov U. K.
Annotatsiya
Ushbu maqolada taqsimlangan fotoelektr energiya manbalarining elektr tarmoqlari quvvat sifatiga ko‘rsatadigan ta’siri o‘rganilgan. An’anaviy yoqilg‘i manbalarining kamayib borishi va ekologik omillar qayta tiklanuvchi energiya manbalariga, xususan, fotoelektr tizimlariga e’tiborni oshirmoqda. Shu bilan birga, ushbu manbalarni tarmoqqa ulash quvvat sifati bilan bog‘liq bir qator muammolarni yuzaga keltirmoqda. Maqolada quvvat sifati tahlilining asosiy ko‘rsatkichlari – quvvat omili (PF) va garmonik buzilish darajasi (THD) tushuntirilgan, ularning hisoblash formulalari keltirilgan. Shuningdek, quvvat sifati monitoringi uchun zarur bo‘lgan tizim komponentlari va real vaqtda tahlil qilish imkoniyatiga ega aqlli tizim taklif etilgan. Garmonikalar va ularning elektr tarmog‘i barqarorligiga ta’siri tahlil qilinib, ularni aniqlash uchun matematik ifodalar berilgan. Reaktiv quvvatni kompensatsiya qilish va kuchlanish barqarorligini ta’minlashda qo‘llaniladigan texnologiyalar, shu jumladan mikrogrid tizimlari, samarali yechim sifatida ko‘rib chiqilgan. Maqola, qayta tiklanuvchi energiya manbalarini elektr tarmoqlariga xavfsiz va sifatli ulash bo‘yicha nazariy hamda amaliy yondashuvlari yoritilgan va zamonaviy monitoring texnologiyalarining ahamiyati ochib berilgan.
Adabiyotlar
- Mahmoud, M. S., & Massoud, A. M. (2015). Power Quality Improvement and Control of Distributed Generation. Renewable Energy and Power Quality Journal, 13(10), 132-140.
- Blaabjerg, F., Teodorescu, R., Liserre, M., & Timbus, A. V. (2006). Overview of Control and Grid Synchronization for Distributed Power Generation Systems. IEEE Transactions on Industrial Electronics, 53(5), 1398-1409.
- Chen, Z., et al. (2017). A Review of Power Quality Challenges and Mitigation Methods for Distributed Generation Systems. Electric Power Systems Research, 154, 258-269.
- Farahani, M. H., & Haghifam, M. R. (2014). A Novel Method for Power Quality Improvement in Distribution Networks with Distributed Generation. IEEE Transactions on Power Delivery, 29(4), 1906-1915.
- Yazdani, A., & Iravani, R. (2010). Voltage-Sourced Converters in Power Systems: Modeling, Control, and Applications. Wiley-IEEE Press.
- Иванов, А. Н., & Петров, В. В. (2015). Методы улучшения качества электроэнергии в распределительных сетях с учетом возобновляемых источников энергии. Энергетика, № 6, с. 45-52.
- Сидоров, М. И., & Кузнецов, Д. В. (2018). Анализ гармонических искажений в электрических сетях с распределенной генерацией. Электричество, том 95, № 4, с. 28-35.
- Кузнецова, Н. А., & Орлов, С. М. (2019). Применение интеллектуальных систем мониторинга качества электроэнергии в распределительных сетях. Энергетические системы и сети, том 12, № 1, с. 60-68.
- Сорокин, В. А. (2014). Гармонические искажения в системах электроснабжения. Москва: Энергоатомиздат.
- Орлов, С. М., & Иванова, Л. П. (2020). Мониторинг и управление качеством электроэнергии на основе микросетей. Современные энергетические технологии, № 4, с. 40-47.
- Tolipov Jamshid Nurbekovich - PhD, k.i.x. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Energetika muammolari instituti katta ilmiy xodimi, tel.:(+99893) 565-22-08, e-mail: tolipovjamshidn@gmail.com
- Saidov Azimjon Husan o‘g‘li - Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’naviyat va ma’rifat bo‘limi xodimi, tel.: (+99890) 922-97-94, e-mail: azimjonsaidov0812@gmail.com
- Mirxonov Utkir Kaxramonovich - Buxoro davlat texnika universiteti dotsenti, texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori, PhD. tel.:(+99890) 710 – 64 - 87, e-mail: utkirmirxan@gmail.com