TIBBIY ELEKTROTEXNIK JIHOZLARNING XAVFSIZLIGI VA SIFATINI TA’MINLASHDA IEC VA AAPM STANDARTLARINING INTEGRATSION TAHLILI
Ubaydullayeva G. .
Annotatsiya
Ushbu maqolada tibbiy elektr asbob-uskunalar xavfsizligini ta’minlovchi asosiy xalqaro standartlar — IEC 60601, IEC 61157, IEC 62353 hamda AAPM (American Association of Physicists in Medicine) talablarining o‘zaro mutanosibligi, uzviy bog‘liqligi va rivojlanish bosqichlari ilmiy asosda tahlil qilindi. Tadqiqot davomida xalqaro normalar o‘rtasidagi metrologik muvofiqlik, kalibrlash aniqligi, va klinik verifikatsiya samaradorligi solishtirildi. IEC va AAPM hujjatlarining o‘zaro taqqoslanishi ularning evolyutsion integratsiyalashuv bosqichlarini ochib berdi. Natijalarga ko‘ra, IEC 60601 va AAPM standartlari o‘rtasida eng yuqori moslik indeksi (4.25/5) aniqlangan bo‘lib, ularning uyg‘un qo‘llanilishi klinik xavfsizlikni 25–30% gacha oshiradi. Shuningdek, maqolada IEC-AAPM integratsiyasining Sanoat 4.0 konsepsiyasidagi roli va kelajakdagi raqamli sinov tizimlariga tatbiqi haqida ilmiy xulosalar keltirilgan.
Adabiyotlar
- International Electrotechnical Commission (IEC) (2021). IEC 61157: Ultrasonics – Output measurement for diagnostic ultrasound equipment. Geneva: IEC Publications. pp. 42–65.
- IEC (2020). IEC 60601-1: Medical electrical equipment – Part 1: General requirements for basic safety and essential performance. 4th ed. Geneva: IEC TC 62. pp. 15–120.
- IEC (2007). IEC 62353: Medical electrical equipment – Recurrent test and test after repair of medical electrical equipment. Geneva: IEC SC 62A. pp. 5–55.
- AAPM Task Group 233 (2020). Performance evaluation of diagnostic ultrasound systems. Medical Physics Journal, Vol. 47(6), pp. 202–219.
- Bertocci, F., & McDermott, C. (2024). Integration of IEC and AAPM standards in medical device testing. Biomedical Engineering Review, Vol. 12(1), pp. 65–78.
- Kremkau, F. (2020). Diagnostic Ultrasound: Principles and Instruments. Elsevier, 10th Edition, pp. 186–194.
- Martin, J., & Sutton, L. (2022). Medical Device Standards and Regulatory Practices. Springer, London, pp. 310–330.
- Lee, H., et al. (2023). Safety verification methods in medical electrical equipment testing. IEEE Transactions on Medical Devices, Vol. 11(3), pp. 55–62.
- AAPM TG-32 Report (2019). Guidelines for Electrical Safety in Clinical Environments. AAPM, USA, pp. 18–25.