FUZZY LOGIC ASOSIDA CO₂ ABSORBSIYA TIZIMINI AVTOMATLASHTIRILGAN BOSHQARISH

Safarov Q. . & Normo‘minov A. B.


Annotatsiya

Ushbu maqolada karbonat angidridni gaz oqimidan ajratib olish jarayoni uchun fuzzy logic (noaniq mantiq) asosidagi avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimi ishlab chiqildi. Model gaz oqimi va CO₂ konsentratsiyasi sharoitida absorbsiya samaradorligini 90 % gacha oshirishni maqsad qilgan. MATLAB muhitida tuzilgan Mamdani tipidagi fuzzy tizim orqali harorat, oqim tezligi va bosim kabi parametrlarning CO₂ ajralish samaradorligiga ta’siri o‘rganildi. Olingan natijalar fuzzy boshqaruvning nolinear tizimlarda barqarorlikni ta’minlash va energiya tejamkorligini oshirishda samarali ekanligini ko‘rsatdi.


Adabiyotlar

  1. M. B. Dutta, R. P. Gupta, and A. K. Singh, “Industrial CO₂ Emissions and Environmental Impacts,” J. Cleaner Prod., vol. 345, p. 131104, Mar. 2023, doi: 10.1016/j.jclepro.2023.131104.
  2. J. K. Lee and H. T. Kim, “A Review on CO₂ Absorption Using Amines: MEA, MDEA, and Piperazine,” Chem. Eng. Res. Des., vol. 174, pp. 10–25, Feb. 2021, doi: 10.1016/j.cherd.2021.01.012.
  3. P. S. Verma and V. K. Sharma, “Dynamic Behavior of Gas Absorption Columns: Modeling and Control,” Chem. Eng. Sci., vol. 234, p. 116405, Sep. 2021, doi: 10.1016/j.ces.2021.116405.
  4. L. Li, S. Chen, and W. Zhang, “Fuzzy-MINLP Optimization for CO₂ Capture in Industrial Park Integration,” Comput. Chem. Eng., vol. 146, p. 107201, Nov. 2020, doi: 10.1016/j.compchemeng.2020.107201.
  5. J. Zhou, K. Tan, and H. Lin, “Neuro-Fuzzy Based Modeling for Dynamic CO₂ Absorption Systems,” AIChE J., vol. 68, no. 5, pp. e17723, May 2022, doi: 10.1002/aic.17723.
  6. A. L. Kohl and R. B. Nielsen, Gas Purification, 5th ed., Houston, TX: Gulf Publishing, 1997
  7. M. A. Hussain, “A Review on Application of Control and Monitoring Systems in Chemical Process Industries,” Journal of Process Control, vol. 55, pp. 1–19, 2017.
  8. Zhou, Q., Luo, X., and Jiang, L., “Application of neuro-fuzzy modeling technique for CO₂ capture process system,” International Journal of Greenhouse Gas Control, vol. 13, pp. 24–33, 2013