FUZZY LOGIC ASOSIDA CO₂ ABSORBSIYA TIZIMINI AVTOMATLASHTIRILGAN BOSHQARISH
Safarov Q. . & Normo‘minov A. B.
Annotatsiya
Ushbu maqolada karbonat angidridni gaz oqimidan ajratib olish jarayoni uchun fuzzy logic (noaniq mantiq) asosidagi avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimi ishlab chiqildi. Model gaz oqimi va CO₂ konsentratsiyasi sharoitida absorbsiya samaradorligini 90 % gacha oshirishni maqsad qilgan. MATLAB muhitida tuzilgan Mamdani tipidagi fuzzy tizim orqali harorat, oqim tezligi va bosim kabi parametrlarning CO₂ ajralish samaradorligiga ta’siri o‘rganildi. Olingan natijalar fuzzy boshqaruvning nolinear tizimlarda barqarorlikni ta’minlash va energiya tejamkorligini oshirishda samarali ekanligini ko‘rsatdi.
Adabiyotlar
- M. B. Dutta, R. P. Gupta, and A. K. Singh, “Industrial CO₂ Emissions and Environmental Impacts,” J. Cleaner Prod., vol. 345, p. 131104, Mar. 2023, doi: 10.1016/j.jclepro.2023.131104.
- J. K. Lee and H. T. Kim, “A Review on CO₂ Absorption Using Amines: MEA, MDEA, and Piperazine,” Chem. Eng. Res. Des., vol. 174, pp. 10–25, Feb. 2021, doi: 10.1016/j.cherd.2021.01.012.
- P. S. Verma and V. K. Sharma, “Dynamic Behavior of Gas Absorption Columns: Modeling and Control,” Chem. Eng. Sci., vol. 234, p. 116405, Sep. 2021, doi: 10.1016/j.ces.2021.116405.
- L. Li, S. Chen, and W. Zhang, “Fuzzy-MINLP Optimization for CO₂ Capture in Industrial Park Integration,” Comput. Chem. Eng., vol. 146, p. 107201, Nov. 2020, doi: 10.1016/j.compchemeng.2020.107201.
- J. Zhou, K. Tan, and H. Lin, “Neuro-Fuzzy Based Modeling for Dynamic CO₂ Absorption Systems,” AIChE J., vol. 68, no. 5, pp. e17723, May 2022, doi: 10.1002/aic.17723.
- A. L. Kohl and R. B. Nielsen, Gas Purification, 5th ed., Houston, TX: Gulf Publishing, 1997
- M. A. Hussain, “A Review on Application of Control and Monitoring Systems in Chemical Process Industries,” Journal of Process Control, vol. 55, pp. 1–19, 2017.
- Zhou, Q., Luo, X., and Jiang, L., “Application of neuro-fuzzy modeling technique for CO₂ capture process system,” International Journal of Greenhouse Gas Control, vol. 13, pp. 24–33, 2013