KUTUBXONADA ISH JARAYONIDA AVTOMATLASHTIRILGAN INTELLEKTUAL DEZINFEKSIYALOVCHI QURILMANI ISHLAB CHIQISH
Burxonov Z. A.
Annotatsiya
Ushbu maqolada kutubxona ish jarayonida qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan avtomatlashtirilgan intellektual dezinfeksiyalovchi qurilmani ishlab chiqish masalasi yoritilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi – foydalanuvchi aralashuvisiz, xavfsiz va samarali ishlovchi, sun’iy intellekt vositalari bilan jihozlangan zamonaviy dezinfeksiya tizimini yaratishdan iborat. Qurilma tarkibiga UV-C nurlari asosidagi dezinfeksiya moduli, RFID sensorlar bilan jihozlangan aniqlash tizimi, Arduino platformasida ishlovchi boshqaruv bloki hamda IoT asosida masofaviy monitoring komponentlari kiritilgan. Qurilma real vaqt rejimida kitob kirishini aniqlab, dezinfeksiya jarayonini avtomatik ishga tushiradi. AI algoritmlari asosida foydalanuvchi oqimini tahlil qilish orqali energiya tejovchi va samaradorlikni oshiruvchi yondashuvlar taklif etilgan. Qurilma samaradorligi mikrobiologik testlar yordamida baholandi va 99.7% darajada bakteriyalarni yo‘q qilishga erishildi. Ushbu yondashuv kutubxonalarda epidemik xavflarning oldini olishda, xizmat sifatini oshirishda va raqamli transformatsiya jarayonlarini jadallashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Adabiyotlar
- Watanabe, S., Tanaka, H., & Yamamoto, T. (2021). Evaluation of UV-C disinfection efficacy for library materials. IEEE Sensors Journal, 21(9), 8234–8240.
- Zhang, Y., & Liu, R. (2022). Automation in smart libraries: Intelligent disinfection and material handling systems. IEEE Access, 10, 10212–10224.
- Chen, L., & Zhou, M. (2020). Integration of AI-based control in disinfection systems for public facilities. Sensors and Actuators A: Physical, 305, 111973.
- Kim, J., & Park, H. (2020). Surface disinfection using ozone in indoor public environments. Environmental Science and Pollution Research, 27(36), 45602–45612.
- Li, D., & Wang, F. (2019). Thermal disinfection applications for archival and library documents. Journal of Conservation Science, 35(4), 285–292.
- Pires, J. N., & Reis, L. P. (2021). Design and deployment of robotic UV-C disinfection systems. Robotics and Autonomous Systems, 137, 103726.
- Yilmaz, T., & Gungor, V. C. (2021). IoT-based monitoring and control systems in smart libraries. Computers & Electrical Engineering, 91, 107059.
- WHO. (2021). Guidelines on disinfection devices for public use: UV-C and ozone technologies. World Health Organization.
- Bhattacharya, A., & Sanyal, S. (2020). Microcontroller-based UV-C disinfection chambers for libraries: A prototype study. International Journal of Advanced Computer Science and Applications, 11(5), 356–361.
- Zhou, Y., & Zhang, H. (2022). Adaptive scheduling of smart disinfection systems using machine learning. Applied Sciences, 12(4), 1781.