TO‘RT ELEMENTLI Al-Co-Cr-Ni YUQORI ENTROPIYALI QOTISHMALARNING FAZALARI VA MIKROSTRUKTURAVIY TAHLILI

Jonuzoqov S. Y.


Annotatsiya

Mazkur maqolada to‘rt elementli alyuminiy-kobalt-xrom-nikel (AlCoCrNi) asosidagi yuqori entropiyali qotishmalarning (HEA) fazaviy tuzilishi, mikrostrukturaviy xususiyatlari hamda issiqlikka bardoshlilik parametrlari tahlil qilindi. Tadqiqotlar natijasiga ko‘ra, qotishma asosan ikki fazali - BCC (Body-Centered Cubic) va B2 (buyurtmali kubik) strukturadan tashkil topgan bo‘lib, ularning nisbatlari issiqlik ishlov berish haroratiga bevosita bog‘liq. SEM (Scanning Electron Microscopy) va EDS (Energy Dispersive Spectroscopy) tahlillari Al va Ni elementlari boy hududlarda B2 fazaning shakllanishini, Cr va Co esa BCC fazani mustahkamlovchi rol o‘ynashini ko‘rsatdi. 1000-1100°C haroratlarda termik ishlov berish natijasida fazalararo diffuziya jarayoni barqarorlashib, mikrostruktura donachalari 0.8-1.2 µm gacha o‘rtachalashgan. Olingan natijalar AlCoCrNi qotishmalarining yuqori haroratli turbinalar, energetika va yadro texnologiyalari sohasida istiqbolli material ekanligini isbotlaydi.


Adabiyotlar

  1. F. R. Norxudjayev. Materialshunoslik. - Toshkent: TDPU nashriyoti, 2014. - 240 b.
  2. Miracle, D. B., & Senkov, O. N. (2017). A critical review of high entropy alloys and related concepts. Acta Materialia, 122, 448-511.
  3. Zhang, Y., Zuo, T. T., Tang, Z., Gao, M. C., Dahmen, K. A., Liaw, P. K., & Lu, Z. P. (2014). Microstructures and properties of high-entropy alloys. Progress in Materials Science, 61, 1-93.
  4. Tsai, M. H., & Yeh, J. W. (2014). High-entropy alloys: A critical review. Materials Research Letters, 2(3), 107-123.
  5. Gao, M. C., Yeh, J. W., Liaw, P. K., & Zhang, Y. (Eds.) (2016). High-Entropy Alloys: Fundamentals and Applications. Springer International Publishing. - 540 p.
  6. Senkov, O. N., Wilks, G. B., Miracle, D. B., Chuang, C. P., & Liaw, P. K. (2010). Refractory high-entropy alloys. Intermetallics, 18(9), 1758-1765.
  7. Zhou, Y. J., Zhang, Y., Wang, Y. L., & Chen, G. L. (2007). Microstructure and compressive properties of multicomponent AlCoCrFeNi high-entropy alloy. Applied Physics Letters, 90(18), 181904.
  8. Otto, F., Dlouhy, A., Somsen, C., Bei, H., Eggeler, G., & George, E. P. (2013). The influences of temperature and microstructure on the tensile properties of a CoCrFeMnNi high-entropy alloy. Acta Materialia, 61(15), 5743-5755.
  9. Khalaj, G., Shabestari, S. G., & Arabi, H. (2018). Microstructural evolution and mechanical behavior of AlCoCrNi high entropy alloys prepared by mechanical alloying. Journal of Alloys and Compounds, 753, 589-598.