SANOAT KORXONALARIDAGI XODIMLAR ORASIDA OG‘IR METALLARGA TA’SIR DARAJASI VA KASALLIKLAR TARQALISHINI ANIQLASH
Mansurova D. A. & Ergasheva G. Z.
Annotatsiya
Sanoat korxonalaridagi xodimlar orasida og‘ir metallarga ta’sir darajasi va kasalliklar tarqalishi o‘rganildi. Tadqiqot kross-sektsional usulda 120 xodim ishtirokida o‘tkazilib, qon, siydik va soch namunalarida Pb, Cd, Hg, Cr, Ni va Cu konsentratsiyalari aniqlangan. Shu bilan birga, sog‘liq ko‘rsatkichlari (gemoglobin, ferritin, kreatinin, jigar fermentlari, qandli diabet markerlari) baholandi. Natijalar og‘ir metallarga yuqori darajada ta’sirlangan xodimlar orasida anemiya, buyrak va jigar funksiyasi buzilishi, periferik neyropatiya va surunkali kasalliklar xavfi yuqori ekanligini ko‘rsatdi. Maqola sanoat muhitida xodimlarning sog‘lig‘ini monitoring qilish va himoya choralarini kuchaytirish zaruratini ta’kidlaydi.
Adabiyotlar
- Health risks associated with occupational contaminants of heavy metals across different professions, 2025. PubMed.
- Occupational metal exposures, smoking and risk of diabetes and prediabetes, 2023–24. Academic OUP.
- Health risk assessment of occupational exposure to heavy metals among workers in the iron and steel industry, 2024. PubMed.
- International Labour Organization. Occupational exposure to chemical hazards. 2024. ILO report.
- Occupational exposure to heavy metals and its association with DNA oxidative stress, 2025. PMC.
- The impact of chronic co exposure to different heavy metals on small fibers of peripheral nerves, 2021. BMC Occupational Medicine.
- Occupational Exposure to Heavy Metal Toxicity and its implication in the development of Anaemia, Nigeria, 2016.
- Burxonova, D. F., & Xudoyqulov, J. I. (2025). ZUBTURUM (PLANTAGO MAJOR) OʻSIMLIGI BARGLARINING DORIVOR AHAMIYATI. Экономика и социум, (5-1 (132)), 37-40.
- AM Mehdiyeva, ZA Mahmudova, DF Rustamova, D Mansurova, ... BIO Web of Conferences 151, 03005 «Integrated Identification and Efficient Use of Biodiversity in Mountainous Regions»
- AD Tillyaev, Sh M Sayitkulov, DA Mansurova. AIP Conference Proceedings // Water based anticorrosion paint and materials for protection against an aggressive environment. 2022/6/16. № 1
- Мансурова Дилафруз Ахмаджоновна Низомов Фирдавс Умид угли. AMALIY VA TIBBIYOT FANLARI ILMIY JURNALI //АЛОЭ И ЕГО ЛЕЧЕБНЫЕ СВОЙСТВА. 2024/11. № 3. С 167-168
- Амирова, П. Ж., & Худойқулов, Ж. (2025). ЕСТЕСТВЕННЫЕ И СИНТЕТИЧЕСКИЕ НАРКОТИКИ: ПОЛЬЗА И ВРЕД. Research Focus, 4(1), 148-152.
- Nuriddinovich, U. X., & Inomovich, X. J. (2025). GIJJALAR: YUQISH YO ‘LLARI, XAVF OMILLARI VA OLDINI OLISH CHORALARI. Research Focus, 4(4), 244-247.
- Алия Ибрагимовна Хулаева, Дилафруз Ахматжановна Мансурова. NTERNATIONAL JOURNAL OF RECENTLY SCIENTIFIC RESEARCHER'S THEORY //ВЛИЯНИЕ ЖЕСТКОСТИ ВОДЫ НА ЗДОРОВЬЕ ЧЕЛОВЕКА .2024. № 4. С 54-59
- Tillyaev A.D, Sayitkulov Sh.M, Mansurova D.A. USBIK 2021 ONLINE INTERNATIONAL CONGRESS // Water Based Anticorrosion Paint and Materials for Protection against an Aggressive Environment. 2021. С 35
- Mansurova Dilafruz Axmedjanovna Kholmurodova Dilafruz Kuvatovna, Islomov Laziz Bekmurodovich. nternational Journal of Education, Social Science & Humanities. Finland Academic Research Science Publishers. // STUDY METHODS OF OBTAINING COMPOSITES BY ADDING FILLERS TO LOCAL RAW MATERIALS. 2023/12/22 С 336-340
- Эвилина Абдусаломова, Дилафруз Ахмаджоновна Мансурова. Лучшие интеллектуальные исследования // РОЛЬ МЕТАЛОВ В КОСМЕТИКЕ. 2025. № 1. С 227-234
- Икромова, Ш. А., & Худойқулов, Ж. И. (2025). ПОЛЬЗА АНТИОКСИДАНТОВ В ЖИЗНИ ЧЕЛОВЕКА И МЕДИЦИНЕ. Экономика и социум, (4-1 (131)), 1361-1365.
- ДК Холмуродова, Д А Мансурова. PEDAGOG // ИССЛЕДОВАНИЕ ПРОЦЕССА ПОЛУЧЕНИЯ ТОПЛИВНЫХ БРИКЕТОВ ИЗ ОТХОДОВ ПРОИЗВОДСТВ. 2023/11/8 № 10. С 446-451
- Muxtorova Muhabbat Tohir qizi, Mansurova Dilafruz Axmedjanovna. "Экономика и социум" EFIR MOYLARINING KIMYOVIY TARKIBI VA ULARNING AMALIY AHAMIYATI. №10(137) 2025 .