O‘Z-O‘ZINI MOSLASHTIRUVCHI IINTELEKTUAL AGENTLAR
Eshankulov K. . & Hamroyeva M. .
Annotatsiya
Ushbu maqolada o‘z-o‘zini moslashtiruvchi intellektual agentlarning nazariy asoslari va ularning business intelligence tizimlarida qo‘llanish imkoniyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda MAPE-K modeli asosida o‘z-o‘zini boshqarish, kuzatish, tahlil qilish va bilimlar bazasiga asoslangan adaptiv boshqaruv jarayonlari yoritilgan. Shuningdek, an’anaviy va o‘z-o‘zini moslashtiruvchi business intelligence tizimlari o‘rtasidagi funksional farqlar, ularning oliy ta’lim muassasalari faoliyatida qo‘llanilish samaradorligi amaliy misollar orqali ko‘rsatib berilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, MAPE-K modeli asosida qurilgan agent tizimlari real vaqt tahlili, avtomatik qayta konfiguratsiya va bilimga asoslangan qaror qabul qilish orqali tizimning barqarorligi va moslashuvchanligini sezilarli darajada oshiradi.
Adabiyotlar
- Kephart, J. O., & Chess, D. M. (2003). The vision of autonomic computing. IEEE Computer, 36(1), 41–50. https://doi.org/10.1109/MC.2003.1160055
- Brun, Y., Di Marzo Serugendo, G., Gacek, C., Giese, H., Kienle, H. M., Litoiu, M., Müller, H. A., Pezzè, M., & Shaw, M. (2009). Engineering self-adaptive systems through feedback loops. In Software Engineering for Self-Adaptive Systems (pp. 48–70). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-02161-9_3
- Salehie, M., & Tahvildari, L. (2009). Self-adaptive software: Landscape and research challenges. ACM Transactions on Autonomous and Adaptive Systems, 4(2), 14. https://doi.org/10.1145/1516533.1516538
- Wooldridge, M. (2009). An introduction to multiagent systems (2nd ed.). John Wiley & Sons.
- Jennings, N. R., Sycara, K., & Wooldridge, M. (1998). A roadmap of agent research and development. Autonomous Agents and Multi-Agent Systems, 1(1), 7–38. https://doi.org/10.1023/A:1010090405266
- Sutton, R. S., & Barto, A. G. (2018). Reinforcement learning: An introduction (2nd ed.). MIT Press.
- Deb, K., Pratap, A., Agarwal, S., & Meyarivan, T. (2002). A fast and elitist multiobjective genetic algorithm: NSGA-II. IEEE Transactions on Evolutionary Computation, 6(2), 182–197. https://doi.org/10.1109/4235.996017
- Miettinen, K. (1999). Nonlinear multiobjective optimization. Springer Science & Business Media. https://doi.org/10.1007/978-1-4615-5563-6
- Zitzler, E., Laumanns, M., & Thiele, L. (2001). SPEA2: Improving the strength Pareto evolutionary algorithm for multiobjective optimization. In Evolutionary Methods for Design, Optimization and Control (pp. 95–100). International Center for Numerical Methods in Engineering (CIMNE).
- Saaty, T. L. (1980). The analytic hierarchy process: Planning, priority setting, resource allocation. McGraw-Hill.