MAQOM IJODIYOTI – YOSH AVLODNI MAʼNAVIY-AXLOQIY TARBIYALASH VOSITASI SIFATIDA.

Yuldoshev U. Y.


Annotatsiya

Maqom ijodiyoti o‘zbek xalqining ko‘p asrlik ma’naviy merosining eng yuksak namunalaridan biri bo‘lib, u xalqimizning ruhiy olami, estetik didi va axloqiy qadriyatlarini o‘zida mujassam etadi. Ushbu maqolada maqom san’atining yosh avlodni ma’naviy-axloqiy tarbiyalashdagi o‘rni, ahamiyati va ta’sir kuchi tahlil qilinadi. Maqom asarlarida mujassam bo‘lgan falsafiy mazmun, badiiy ifoda va musiqiy go‘zallik inson qalbida ezgulik, poklik, sadoqat, vatanparvarlik kabi yuksak tuyg‘ularni uyg‘otadi. Shu bois, maqom ijodiyoti yoshlar tarbiyasida g‘oyat samarali vosita sifatida qaraladi. Tadqiqotda maqom san’atining tarbiyaviy, estetik va madaniy jihatlari keng yoritilib, uning ta’lim tizimiga tatbiq etish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Maqom ijodiyotini o‘rganish yoshlarning milliy o‘zlikni anglashini kuchaytirish, ularni madaniy merosga hurmat, insonparvarlik va ma’naviy barkamollikka yo‘naltirishga xizmat qiladi. Bugungi globallashuv sharoitida maqom san’ati yoshlar qalbida milliy g‘urur va vatanparvarlik tuyg‘ularini mustahkamlovchi, ularni axloqiy barkamol insonlar etib tarbiyalashga yo‘naltirilgan bebaho madaniy qadriyat sifatida o‘rganilmoqda. Maqolaning asosiy maqsadi — maqom ijodiyotining tarbiyaviy imkoniyatlarini ilmiy jihatdan asoslash, uni yosh avlod ma’naviy-axloqiy shakllanishida samarali foydalanish yo‘llarini aniqlashdan iborat.


Adabiyotlar

  1. Jo‘rayev F. O‘zbek maqom san’ati tarixi va nazariy asoslari. – Toshkent: Fan, 2012. – 250 b.
  2. Qosimov B. Musiqa va ma’naviyat. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2015. – 210 b.
  3. Karimova D. Maqom ijrochiligining estetik tamoyillari. // “San’at va madaniyat” jurnali, №2, 2019. – B. 33–39.
  4. Yo‘ldoshev A. Maqom va yoshlar tarbiyasi. // “Ma’naviyat” jurnali, №4, 2020. – B. 45–51.
  5. Zokirova M. O‘zbek maqom san’ati va uning yoshlar ma’naviyatidagi o‘rni. // “O‘zbekiston madaniyati” gazetasi, 2022. – 15-iyun.
  6. Rahimov I. Maqom musiqasining ma’naviy-ma’rifiy ahamiyati. // “Fan va jamiyat” jurnali, №3, 2021. – B. 74–80.
  7. Aliyeva G. Traditional Uzbek Music and Its Role in Education. // Central Asian Journal of Cultural Studies, Vol. 4, No. 2, 2020. – pp. 55–63.
  8. Abdullayeva N. Maqom va milliy o‘zlikni anglash. – Toshkent: TDPU nashriyoti, 2021. – 98 b.
  9. Ashrafiy M. Musiqa estetikasi asoslari. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1982. – 280 b.
  10. Fayziyev M. Milliy musiqiy merosni yoshlar ongiga singdirish metodlari. // “Pedagogika” jurnali, №1, 2022. – B. 66–73.
  11. Ismoilov S. O‘zbek xalq musiqasi va tarbiya tizimi. – Toshkent: Turon zamin ziyo, 2019. – 180 b.