TRITSIKLIK XINAZOLIN VA XINAZOLONLARDA BORADIGAN ATSILLASH REAKSIYALARI

Xushvaqtova G. H. & Mahmadiyorova . E.


Annotatsiya

Ushbu maqolada trisiklik xinazolin alkaloidlari va ularning hosilalarida boradigan atsillash reaksiyalari haqida ma’lumot berilgan. Ma’lumki, trisiklik xinazolin alkaloidlari va ularning hosilalari har xil biologik faollikka ega [1]. Ular qatorida kо‘pgina yuqori samarali preparatlar mavjud bо‘lib, ular qishloq xо‘jaligi, tibbiyot amaliyotida muvaffaqiyatli qо‘llanilib kelinmoqda [2-4]. Xususan ular asosida ishlab chiqilgan preparatlar antioksidantlar, о‘simliklar о‘sishi regulyatorlari va gerbitsidlar sifatida qо‘llanilmoqda [5]. Peganin alkaloidi (1) va uning oksidlanishidan hosil bо‘lgan mahsulot vazitsinon (2) nafas olish yо‘llari va resperator kasalliklarini davolashda bronxodilyator sifatida yuqori faollikka ega [6]. Vazitsinon (2), dezoksivazitsinon (3), 5-gidroksidezoksivazitsinon (4), izaindigoton (5) yallig‘lanishga qarshi, antimikrob, antidepressant va antioksidant ta’sirga ega


Adabiyotlar

  1. J. P. Michael, Nat. Prod. Rep. Indolizidine and quinolizidine alkaloids // -2004. - Vol.21. -P.625-649.
  2. Elmuradov B. Zh., Synthesis, chemical transformations and biological activity of condensed benzo- and thienopyrimidine-4-ones. Diss. … doctor of chemical sciences (DSc). Tashkent, National University of Uzbekistan.- 2019. –Р.200.
  3. Насруллаев А.О. 2,3-Три, -тетраметилен-3,4-дигидрохиназолин-4-тионларнинг кимёвий ўзгаришлари. Кимё фан.номз. ... дис. – Тошкент: ЎзМУ. 2018. –118 б.
  4. Шахидоятов Х.М., Элмурадов Б.Ж., Химия природ. соедин. (oбзор), 2014. -№5.-С. 677- 695.
  5. S. Patil, R. Ojha, G. Kaur, K. Nepali, Sh. Aggarwal, K. L. Dhar. Estimation of seasonal variation of two major pyrrolo [2,1-b] quinazoline alkaloids of Adhatoda vasica by HPLC // Nat. Prod. J. -2013. -Vol.3. -№1. -P.30-34.
  6. Nepali K., Sharma S., Ojha R., Kanaya Lal Dhar.Vasicine and structurally related quinazolines // Med. Chem. Research. -2013.-Vol.22. -Issues 1. -P.1-15.
  7. Santosh B. Mhaske, Narshinha P. Argade. The chemistry of recently isolated naturally occurring quinazolinone alkaloids // Tetrahedron. -2006. -Vol.62. -Issues 42. -P. 9787-9826.
  8. Сохибова Н.Б., Турсунходжаева Ф.М., Джахангиров Ф.Н., Режепов Ж., Махмадиёрова Ч.Э., Элмурадов Б.Ж. Исследование противовоспалительной и анальгезирующей активности галантамина гидробромида, дезоксипеганина гидрохлорида, гидрохлорида 6-аминодезоксипеганина и гидрохлорида 6,8- диаминодезоксипеганина // Инфекция, иммунитет и фармакология.- 2013.- №1.- С.78-80.
  9. Tojiboev A.G., Elmuradov B.Zh., Mouhib H., Turgunov K. K., Abdurazakov A. Sh., Makhmadiyarova Ch.E., Tashkhodjaev B. and Mirzaev S.Z. Structural insight from intermolecular interaction and energy framework analysis of 2-substituted 6,7,8,9-tetrahydro-11H-pyrido[2,1-b]quinazolin-11-ones, Acta Cryst. 2021. -B77.- Р.416–426