GEODEZIYA VA KARTOGRAFIYADA O‘LCHASHLARNING NOANIQLIGINI BAHOLASH HOLATI VA METODOLOGIYASI (GNSS-ASOSIDA MISOL BILAN)
Axmedov B. M. & Bekimbetov S. I.
Annotatsiya
Ushbu maqolada geodeziya va kartografiyada o‘lchash noaniqligini baholash uchun zamonaviy yondashuvlar, GUM metodologiyasi va stoxastik tahlil asosida ko‘rib chiqiladi. GNSS (Global Navigation Satellite System) asosidagi 5 km uzunlikdagi bazis uchun birikkan va kengaytirilgan noaniqliklarni hisoblash bo‘yicha amaliy misol keltirilgan. O‘lchash modelini qurish bosqichlari, xatoliklarni tahlil qilish va noaniqlikni baholash hisobotini tayyorlash jarayonlari ko‘rsatilgan. Geodezik o‘lchashlarni metrologik ta’minlash bo‘yicha xalqaro standartlar doirasida tavsiyalar berilgan.
Adabiyotlar
- JCGM 100:2008. Evaluation of Measurement Data — Guide to the Expression of Uncertainty in Measurement (GUM).
- JCGM 101:2008. Evaluation of Measurement Data — Supplement 1: Propagation of Distributions Using a Monte Carlo Method.
- ISO/IEC 17025:2017. General requirements for the competence of testing and calibration laboratories.
- ГОСТ Р 51794–2008. Глобальные навигационные спутниковые системы. Методы и средства измерений.
- Hofmann-Wellenhof B., Lichtenegger H., Collins J. GPS — Theory and Practice. Springer-Verlag, 2008.
- Koch K.-R. Parameter Estimation and Hypothesis Testing in Linear Models. Springer, 1999.
- Teunissen P.J.G., Kleusberg A. (eds.) GPS for Geodesy. Springer, 1998.
- Niell A.E. (1996). Global Mapping Functions for the Atmosphere in Geodesy.
- Leick A., Rapoport L., Tatarnikov D. GPS Satellite Surveying. Wiley, 2015.
- Кузнецов В.И. Метрологическое обеспечение геодезических измерений. М., 2019