YO‘L-TRANSPORT HODISALARINING ASOSIY SABABLARI VA ULARNI KAMAYTIRISH STRATEGIYALARI

To‘yqulov Q. S.


Annotatsiya

Ushbu maqolada yo‘l-transport hodisalarining (YTH) kelib chiqishiga ta’sir etuvchi asosiy omillar tizimli ravishda tahlil qilingan. Tadqiqot davomida O‘zbekistonning so‘nggi yillardagi YTH statistikasi, xalqaro tashkilotlar ma’lumotlari hamda ekspert suhbatlaridan olingan faktlar asosida inson omili, yo‘l infratuzilmasi sifati, transport vositalarining texnik holati va tashkiliy-boshqaruv kamchiliklari YTHlarning eng muhim sabablari sifatida aniqlangan. Shuningdek, maqolada transport xavfsizligini oshirish bo‘yicha “5S xavfsizlik modeli” ishlab chiqilib, tezlik nazorati, infratuzilmani modernizatsiya qilish, aholining yo‘l madaniyatini oshirish, raqamli texnologiyalarni tatbiq etish va jamoaviy xabardorlikni kuchaytirish strategiyalari taklif etilgan. Olingan natijalar YTHlarni kamaytirishda kompleks yondashuvning muhimligini ko‘rsatadi hamda O‘zbekiston sharoitida yo‘l xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan ilmiy va amaliy tavsiyalarni taqdim etadi.


Adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati (YHXX). Yo‘l-transport hodisalari bo‘yicha yillik statistik ma’lumotlar. Toshkent, 2018–2023.
  2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash to‘g‘risida Qarorlar to‘plami. Toshkent, 2020–2024.
  3. European Commission Road Safety. EU Road Safety Annual Report. Brussels, 2022–2023.
  4. Elvik, R., Vaa, T. Handbook of Road Safety Measures. Emerald Group Publishing, 2020.
  5. Transport Research Board. Human Factors in Road Traffic. Washington D.C., 2021.
  6. O‘zbekiston Respublikasi Transport vazirligi. Yo‘l infratuzilmasini rivojlantirish va modernizatsiya qilish dasturi. Toshkent, 2021–2024.
  7. OECD/ITF. Speed and Crash Risk Report. Paris: International Transport Forum, 2018.
  8. Lobanov, A.A. Transport vositalarining texnik holati va xavfsizlik talablari. Moskva: Transport nashriyoti, 2019.
  9. Karimov Sh., Mamatqulov B. O‘zbekiston sharoitida yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash masalalari. Toshkent: Innovatsiya nashriyoti, 2022.