“KORROZIYAGA QARSHI QOPLAMALAR VA INGIBITORLAR TANLASH”
Rizayev S. A. & Isroilov Y. Y.
Annotatsiya
Ushbu tadqiqotda metall konstruksiyalarda uchraydigan korroziya jarayonining kuchayish omillari va uni oldini olishda qoplamalar hamda ingibitorlardan foydalanish samaradorligi o‘rganildi. Muammo sifatida mavjud qoplamalarning agressiv muhitga nisbatan yetarlicha chidamli emasligi, ingibitorlarning esa muhitga mos tanlanmasligi oqibatida himoya samaradorligi pasayishi belgilandi. Metodologiya sifatida elektrokimyoviy tahlil, vazn yo‘qotish usuli, sirt morfologiyasini mikroskopik kuzatish, shuningdek, qoplama-ingibitor kombinatsiyalarining taqqoslama tahlili qo‘llandi. Tadqiqot natijalari organik qoplamalar bilan birgalikda amin, fosfat va tabiiy ekstrakt asosidagi ingibitorlarning qo‘llanishi metall sirtining korroziyaga chidamliligini sezilarli oshirishini ko‘rsatdi. Ba’zi kombinatsiyalar 85–95% gacha himoya samaradorligini namoyish etdi. Umuman olganda, qoplama va ingibitorlarni birgalikda qo‘llash metall yuzalarini himoyalashning eng istiqbolli yo‘nalishi ekanligi aniqlandi. Tadqiqot sanoat konstruksiyalari, quvur liniyalari va texnologik uskunalarda uzoq muddatli himoya tizimlarini takomillashtirish uchun amaliy ahamiyatga ega.
Adabiyotlar
- Rajabaliyev, N. S., Nigʻmatillayeva, M. J., Rahmonov, J. A., & Rajabov, Y. N. (2024). Aminotiokarbamid asosidagi birikmalarning korroziyaga qarshi elektrokimyoviy tadqiqoti. Science and Education, 5(3), 211–217. (https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/6813)
- Aytmuratov, S. Q., & Tajimova, G. R. (yil ko‘rsatilmagan). Nеft va gaz sanoati jihozlarini korroziyadan himoya qilish. Science and Education. (https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/6025)
- Samaei, A., & Chaudhuri, S. (2022). Role of Zirconium Conversion Coating in Corrosion Performance of Aluminum Alloys: An Integrated First-Principles and Multiphysics Modeling Approach. arXiv. (https://arxiv.org/abs/2202.12990)
- “A concise review on corrosion ingibitors: types, mechanisms and electrochemical evaluation studies.” Journal of Coatings Technology and Research. (2021). (https://link.springer.com/article/10.1007/s11998-021-00547-0)
- Murtazayev, E. M. (2023). Fermalı toʻsinlardan tashkil topgan binolarning tomini korroziyadan himoya qilish turlari va usullari. Central Asian Journal of Education and Innovation. (https://newjournal.org/index.php/01/article/view/7771)
- Xoldarova, M. R. (2025). Austenitli poʻlat va qotishmalarning donlar aro korroziyasi xususiyatlarini oʻrganish va metallarga qarshi texnologik jarayonlarni tahlil qilish. Ustozlar Uchun, 66(1), 155–160. (https://journal-web.uz/index.php/02/article/view/208)