DIAXRON KORPUSNING BIZNES-JARAYONI VA MODELI

Xusainova Z. Y. & Yangibayeva S. G.


Annotatsiya

Ushbu maqolada o‘zbek tilida yaratilayotgan diaxron korpusning nazariy-metodik asoslari, biznes-jarayoni, texnik modeli hamda korpusni shakllantirishning bosqichlari 1991–2021-yillarda chop etilgan o‘zbek badiiy asarlari misolida yoritiladi. Tadqiqotda korpus qurish jarayoni nafaqat lingvistik bosqichlar majmuasi, balki BPMN (Business Process Model and Notation) standartiga tayangan holda shakllantirilgan biznes-jarayon sifatida talqin etiladi. Tadqiqot natijasida diaxron korpus uchun BPMN asosida ishlab chiqilgan biznes-jarayon modeli taklif etildi va korpusning texnologik arxitekturasi batafsil yoritildi. Olingan natijalar diaxron korpusning ilmiy-tadqiqot ishlari, tarixiy til qatlamlarini o‘rganish va kompyuter lingvistikasi uchun amaliy ahamiyatini ko‘rsatadi.


Adabiyotlar

  1. Elov B.B., Yuldashev A.U., Yodgorov U.S. Til korpusi turlari va umumiy xususiyatlari. Xorazm ma’mun akademiyasi axborotnomasi. 2024. 118 –124.
  2. Kilgarriff A. Language is never, ever, ever random. Corpus Linguistics 2005. 263-275.
  3. Dumas M., La Rosa M., Mendling J. and Reijers H. Fundamentals of Business Process Management. Springer. 2013. 45-48.
  4. Reijers H.A. Workflow Management: Modeling Concepts, Architecture and Implementation. MIT Press. 2003.
  5. McEnery T. and Hardie A. Corpus Linguistics: Method, Theory and Practice. Cambridge University Press. 2012. 193-194.
  6. Elov B.B., Yuldashev A.U., Yodgorov U.S. Lingvistik korpuslar tipologiyasi va ularga qo‘yilgan talablar. Xorazm ma’mun akademiyasi axborotnomasi. 2024. 128–129.
  7. Biber D. Representativeness in Corpus Design. Literary and Linguistic Computing, 1993. 8(4), 243–257.
  8. Gries S. Quantitative Corpus Linguistics with R. Routledge. 2009.
  9. Xusainova Z., Yangibayeva S. Diaxron korpusning ER-modelini yaratish. Oʻzbekiston: til va madaniyat. Kompyuter lingvistikasi. 2025.