“MAHALLIY TEMIR OKSID PIGMENTLARIDAN FOYDALANIB PAST NARXLI BITUMLI ANTIKORROZIYA QOPLAMASI YARATISH”
Ne’matov X. I. & Isroilov Y. Y.
Annotatsiya
Ushbu tadqiqotda mahalliy temir oksid pigmentlaridan foydalanib past narxli bitumli antikorroziya qoplamasini yaratish imkoniyatlari o‘rganildi. Bitum asosli kompozitsiyaga qo‘shilgan pigmentlarning fizik-kimyoviy xususiyatlari, ularning qoplama strukturasini zichlashtirishdagi roli va korroziyaga qarshi samaradorligi tahlil qilindi. Laboratoriya sinovlari pigmentning 5–8 % oralig‘idagi optimal miqdori qoplamaning suv singdiruvchanligini kamaytirishi, mexanik mustahkamlikni oshirishi va metall sirtida barqaror himoya qatlamini shakllantirishini ko‘rsatdi. Mahalliy pigmentlarning yuqori mavjudligi va iqtisodiy samaradorligi bitumli qoplamalarning tannarxini kamaytirish bilan birga, ularning ekspluatatsion xususiyatlarini yaxshilash imkonini beradi. Tadqiqot natijalari mahalliy xom ashyo asosida samaradorligi yuqori, arzon va barqaror antikorroziya qoplamalarini ishlab chiqish uchun ilmiy-amaliy asos yaratadi.
Adabiyotlar
- Fatoba O.S., Popoola A.P.I., Akanji O.L., Bolasodun B.O., Adamson I.O. «Corrosion Behaviour of Bitumen Coated API 5L X65 Steel in Different Concentrations of HCl Environment». International Journal of Engineering Research & Technology (IJERT), 2013. ( https://www.ijert.org/corrosion-behaviour-of-bitumen-coated-api-5l-x65-steel-in-different-concentrations-of-hcl-environment)
- O.A. Olaseinde. «Coating Breakdown Mechanism of Epoxy based and Bitumen Coating on Mild Steel in Sea Water and 0.5M HCl». IJERT, 2019. ( https://www.ijert.org/coating-breakdown-mechanism-of-epoxy-based-and-bitumen-coating-on-mild-steel-in-sea-water-and-05m-hcl)
- Sabergaliyev M., Yeligbayeva G., Khassanov D., Muradova S., Orazalin Z., Ainakulova D., Sharipov R., Negim E.-S. «Modified bitumen-polymer mastic to protect metal coatings from corrosion». Kompleksnoe Ispolzovanie Mineralnogo Syra = Complex Use of Mineral Resources, 331(4), 2024. ( https://kims-imio.com/index.php/main/article/view/406)
- Raximov F.F., Mamurov A.U. «Qurilish materiallari korroziyasini oldini olishning ba’zi aspektlari». Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, Vol. 2, No. 3, 2024. (https://universalpublishings.com/index.php/jsiru/article/view/4766)
- «Bitumen in Coating Protection of Steel». American Journal of Engineering Research (AJER). (https://ajer.org/papers/v4%2812%29/O0401201010111.pdf)
- Firuza S. Qurbonova va Muxsin N. Raxmonov. «Metallarning korrozion ko‘rsatkichlari tahlili». Science and Education (O‘zbekiston) — maqola metallarda kimyoviy korroziya va korroziyaga qarshi himoya usullari, inhibitorlar va qoplamalar xususiyatlari haqida. (https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/4835)
- Rizayev S. A. & Isroilov Y. Y. “Korroziyaga qarshi qoplamalar va ingibitorlar tanlash” Development Of Science 2025 / 11 Issue 11. Volume 6. (https://devos.uz/article.php?id=2676)