BALAND QAVATLI BINOLARDA YONG‘IN XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH USULLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Baxodirov A. A. & Abdujalilov O. M.


Annotatsiya

Mazkur maqolada baland qavatli binolarni loyihalash va qurish jarayonida yong‘in xavfsizligini ta’minlashning dolzarb muammolari, mavjud normativ-huquqiy talablar, yong‘inga qarshi tizimlar, konstruktiv yechimlar hamda zamonaviy texnologiyalar asosida takomillashtirish choralari tahlil qilinadi. Ilmiy manbalar va amaliy tajribalar asosida yong‘in profilaktikasi, odamlarni xavfsiz evakuatsiya qilish, konstruksiyalar yong‘inga chidamliligi, avtomatik o‘t o‘chirish tizimlari, sun’iy intellekt va IoT monitoring texnologiyalari kabi yondashuvlar o‘rganilgan. Tadqiqot natijasida baland qavatli binolar uchun integrallashgan yong‘in xavfsizligi tizimini taklif etuvchi takomillashtirilgan metodlar ishlab chiqildi.


Adabiyotlar

  1. O‘zDSt 304-2015. “Binolarda yong‘in xavfsizligi. Asosiy talablar.” – Toshkent: O‘zstandart agentligi, 2015.
  2. O‘zbekiston Respublikasi Qurilish me’yorlari va qoidalari (SHN va QM). “Yong‘in xavfsizligi bo‘yicha umumiy talablar.” – Toshkent, 2020.
  3. Karimov, A., Raxmatov, B. Yong‘in xavfsizligi asoslari. – Toshkent: Fan, 2019.
  4. Sodiqov, N. Yong‘inga qarshi avtomatik tizimlar. – Toshkent: TTA nashriyoti, 2021.
  5. O‘zbekiston FVV Yong‘in xavfsizligi bosh boshqarmasi. “Baland qavatli binolar uchun yong‘in xavfsizligi qo‘llanmasi.” – Toshkent, 2022.
  6. Drysdale, D. Fire Dynamics. 3rd Edition. – Wiley, 2018.
  7. NFPA 101: Life Safety Code. – National Fire Protection Association, 2021.
  8. NFPA 5000: Building Construction and Safety Code. – NFPA, 2021.
  9. Ingason, H., & Lönnermark, A. “Fire Dynamics in High-Rise Buildings.” – Fire Safety Journal, 2019.
  10. Kapoor, A. IoT-based Fire Safety Monitoring Systems. – Springer, 2020.
  11. Wang, L., & Chen, Y. “Artificial Intelligence for Early Fire Detection in Smart Buildings.” – Automation in Construction, 2021.
  12. Klote, J. H., & Milke, J. A. Principles of Smoke Management. – ASHRAE, 2016.
  13. Drysdale, D., Wahlqvist, J. “Smoke Movement in Tall Buildings under Stack Effect.” – Journal of Fire Sciences, 2020.
  14. Bukowski, R. “High-Rise Building Fire Safety: International Approaches.” – NIST Reports, 2017.
  15. Hurley, M. (Ed.). SFPE Handbook of Fire Protection Engineering. 5th Edition. – Springer, 2016.