MAHALLIY BENTONITLARNI AKTIVLANTIRISH VA ULARNING XOSSALARINI O`RGANISH

Qobilov S. J. & Olimov B. B.


Annotatsiya

Ushbu tadqiqotda kerosinni tozalash uchun Nurota va Navbahor bentonitlari samarali adsorbentga aylantirish maqsadida fosfat kislotasi (H3PO4) va ammoniy fosfat ((NH3)3PO4) dan foydalanib ikki bosqichli fosfat–ammoniy modifikatsiyasi ishlab chiqildi. Modifikatsiyalash natijasida qatlamlararo masofaning kengayishi, adsorbent sirtining faollashuvi, qisman delyaminatsiya, hamda yangi kislotali funksional guruhlarning shakllanishi kabi muhim strukturaviy o‘zgarishlarni yuzaga keltirdi. BET va kinetik/termodinamik tahlillar bentonit xossalarining sezilarli yaxshilanishini ko‘rsatdi: sirt maydoni 69,5 dan 155,8 m2/g gacha, g‘ovak hajmi esa 0,116 dan 0,325 sm3/g gacha oshdi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, fosfat–ammoniy bilan modifikatsiyalangan bentonit sanoat miqyosida kerosin sifatini oshirish uchun arzon, samarali va import o‘rnini bosuvchi adsorbent hisoblanadi.


Adabiyotlar

  1. Qobilov Shokir. «ACTIVATION OF BENTONITE: METHODS, MECHANISMS AND INDUSTRIAL SIGNIFICANCE». CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD, т. 2, вып. 3, Zenodo, 2025, сс. 113–15, https://doi.org/10.5281/zenodo.15084302.
  2. Qobilov Shokir. «CHEMICAL ACTIVATION OF BENTONITE USING PHOSPHORIC ACID: STRUCTURAL MODIFICATION AND APPLICATION POTENTIALS». PROBLEMS AND SOLUTIONS OF SCIENTIFIC AND INNOVATIVE RESEARCH, т. 2, вып. 3, Zenodo, 2025, сс. 53–55, https://doi.org/10.5281/zenodo.15084358.
  3. Ali, M. M., et al. "Application of acid activated bentonite for efficient removal of organic pollutants from industrial phosphoric acid: Kinetic and thermodynamic study." SPE Middle East Oil and Gas Show and Conference. SPE, 2019.
  4. Ajemba, Regina Obiageli. "Structural alteration of bentonite from nkaliki by acid treatment: Studies of the kinetics and properties of the modified samples." Int. J. Adv. Eng. Technol 7.1 (2014): 379-392.
  5. Liu, Jiandi, et al. "Effect of Phosphoric Acid on the Properties of Sodium Bentonite and Its Mechanism." Molecules 30.4 (2025): 843.