PODSHIPNIK PO‘LATLARINING TERMIK BARQARORLIGINI AI MODELI ORQALI PROGNOZ QILISH
Baymirzayev A. R.
Annotatsiya
Ushbu tadqiqotda podshipnik po‘latlarining termik barqarorligini bashorat qilish uchun sun’iy intellekt (SI) modellari joriy etildi. Tadqiqotda po‘latlarning kimyoviy tarkibi, mikrostrukturaviy parametrlar va termik ishlov berish shartlari kabi kirish xususiyatlari asosida issiqlik ta’sirida paydo bo‘ladigan strukturaviy o‘zgarishlar va kritik temperaturlar (termik barqarorlik indikatori) bashorat qilindi. Modellashtirish uchun gradient boosting (XGBoost), random forest va chuqur neyron tarmoqlar solishtirildi. Eng yaxshi natija XGBoost modelida R² = 0.89 va RMSE = 18°C bilan qayd etildi. SHAP tahlili orqali model qarorlari izohlandi va eng ta’sirli xususiyatlar — C, Cr, qattiqlik (HV), va temperlash tezligi ekani aniqlangan.
Adabiyotlar
- Akbarjon Baymirzaev, Khusanboy Makhammadjanov, Fayzullokh Yakubjonov, Nuriddin Muhiddinov, Akramjon Otaquziev. Advanced technologies for developing bearing materials: Properties, performance, and industrial applications. AIP Conference Proceedings, 030076, 3331, 2025/11/40
- Johnson, T., & Lee, H. (2020). Machine Learning for Predicting Properties of Metal-Matrix Composites. Materials Science Journal, 45(3), 223–231.
- Smith, R., & Wang, Y. (2019). Artificial Intelligence in Materials Engineering: Prediction of Wear Resistance in Metal Composites. Journal of Tribology, 12(5), 102–110.
- Patel, S., & Zhao, L. (2021). Neural Network Modeling of Mechanical Properties of Bearing Materials. International Journal of Materials Research, 34(7), 456–463.
- Zhang, P., & Zhou, X. (2018). Data-Driven Approaches for Alloy Optimization. Computational Materials Science, 28(2), 89–97.
- Baymirzayev, A. (2023). Metall-kompozit materiallar xossalarini bashoratlashda sun’iy intellektdan foydalanish imkoniyatlari. O‘zbekiston mashinasozlik jurnali, 17(4), 65–73.
- Baymirzayev A. R. o‘g‘li. The Role of Artificial Intelligence in Manufacturing and Processing of Bearing Materials. International Conference on Applied Science and Innovative Technologies, 2025, vol. 1, no. 1, pp. 47–49.
- Baymirzayev A. R. o‘g‘li. Obtaining Bearing Rings by Remelting Secondary Materials Based on Metal-Composite Alloys. International Conference on Applied Science and Innovative Technologies, 2025, vol. 1, no. 1, pp. 44–46.
- Baymirzayev A. R. o‘g‘li. Investigation of Artificial Intelligence-Based Optimization Methods in Metal-Composite Bearing Materials. World Academic Advancement Conference (Italy), 2025, vol. 1, no. 1, pp. 75–80.
- Baymirzayev A. R. o‘g‘li. Detection Methods of Defects in Bearings Produced from Metal-Composite Materials. World Academic Advancement Conference (Italy), 2025, vol. 1, no. 1, pp. 18–21.
- Baymirzayev A. R. o‘g‘li. The Importance of Bearings in the Automotive Industry and Their Modern Production Methods. World Academic Advancement Conference (Italy), 2025, vol. 1, no. 1, pp. 213–216.