VAQT QATORLARI MASALALARIDA PROPHET MODELI
Maxarov Q. T.
Annotatsiya
Ushbu maqola vaqt qatorlari tahlili hamda bashorat qilish masalasi koʻrib oʻtilgan. Vaqt qatorlari tahlili vaqt bo‘yicha ketma-ket o‘lchangan ma’lumotlarning ichki tuzilmasini, trend va mavsumiylik kabi qonuniyatlarni aniqlashga xizmat qiladi. Bunday tahlil kelajak qiymatlarni ishonchli bashorat qilish, risklarni baholash va strategik qarorlar qabul qilishda muhim ahamiyatga ega. So‘nggi yillarda statistik va chuqur o‘rgatish modellari birgalikda qo‘llanilib, bashoratlash aniqligi sezilarli oshmoqda. Ushbu maqolada asosiy e’tibor esa Facebook tomonidan ishlab chiqilgan Prophet modelining tarkibiy elementlari, trend va mavsumiylikni ajratish mexanizmi hamda amaliy qo‘llanishiga qaratilgan. Tadqiqotda Microsoft aksiyalari narxlari tanlanmasi asosida vaqt qatorlari tahlili olib borilib, Prophet yordamida istiqboldagi narxlar bashorati amalga oshirilgan. Natijalarda modelning barqarorlik, mavsumiylikni aniqlash va real ma’lumotlarga moslashuvchanlik bo‘yicha samaradorligi baholangan. Maqola vaqt qatorlari bilan ishlovchi tadqiqotchilar va amaliyotchi mutaxassislar uchun Prophet modelining afzalliklarini amaliy misollar orqali ko‘rsatib beradi.
Adabiyotlar
- Le-Hang Le. Time series analysis and applications in data analysis, forecasting and prediction. HPU2 Journal of Sciences: Natural Sciences and Technology, vol. 3, no. 1, 2024, pp. 20-29.
- J.-M. Tejedor-Estupiñán, J.-P. Danna-Buitrago. AI and the New Era of Economic Research. Apuntes Del Cenes, vol. 44(80), 2025, pp. 73-108.
- Shakir Khan, Hela Alghulaiakh. ARIMA Model for Accurate Time Series Stocks Forecasting. International Journal of Advanced Computer Science and Applications vol 11(7), 2020, pp. 524-528.
- S.Kaninde, M.Mahajan, A.Janghale and B.Joshi. Stock Price Prediction using Facebook Prophet. ITM Web Conf., 44, 2022, 03060.
- S.J. Taylor, B. Letham. Forecasting at scale. PeerJ Preprints 5:e3190v2, 2017.
- Shakir Khan, Hela Alghulaiakh. ARIMA Model for Accurate Time Series Stocks Forecasting. International Journal of Advanced Computer Science and Applications vol. 11(7), 2020, pp. 524-528.
- P.R. Dharmadhikari. SARIMA – A Model for Forecasting Product order demand. International Journal for Research in Applied Science and Engineering Technology, vol. 9(10), 2021, pp. 1284-1289.
- I.N.Astawa, I.P.Pradnyana, I.K.Suwintana. Comparison of RNN, LSTM, and GRU Methods on Forecasting Website Visitors. Journal of Computer Science and Technology Studies, vol. 4(2), 2022, pp. 11-18.
- L. Schmid, M. Roidl, A. Kirchheim, M. Pauly. Comparing Statistical and Machine Learning Methods for Time Series Forecasting in Data-Driven Logistics – A Simulation Study. Entropy, vol. 27, 2025, 25.
- N. Son, Y. Shin. Short- and Medium-Term Electricity Consumption Forecasting Using Prophet and GRU. Sustainability, vol. 15(22), 2023, 15860.
- S. Arslan. A hybrid forecasting model using LSTM and Prophet for energy consumption with decomposition of time series data. PeerJ. Computer science, vol. 8, 2022, e1001.
- Q. Huang. Forecasting Stock Prices Using Multi-Macroeconomic Regressors Based on the Facebook Prophet Model . BCP Business & Management, vol. 25, 2022, pp. 231-242.
- B. Jin, S. Gao, Z. Tao. ARIMA and Facebook Prophet Model in Google Stock Price Prediction. Proceedings of Business and Economic Studies, 2022.
- Sh. Mishra, N. Manjunathan, P. Singh, et al. A fusion model for stock market prediction using prophet and long short-term memory neural networks. Proceedings on Engineering Sciences, vol. 7(1), 2025, pp. 625-634.