CHANGLANISHNING QUYOSH PANELLARI SAMARADORLIGIGA TA’SIRI
Fozilova M. S.
Annotatsiya
Ushbu maqolada quyosh fotoelektrik modullarining samaradorligiga changlanishning (soiling) ta’siri o‘rganilgan. Quruq iqlim sharoitiga ega bo‘lgan hududlarda, xususan O‘zbekistonning ko‘plab viloyatlarida chang miqdorining yuqoriligi PV tizimlarining energiya ishlab chiqarish jarayonida sezilarli yo‘qotishlarga olib kelishi aniqlangan. Tadqiqot davomida turli chang turlarining optik xususiyatlari, ularning yutilish koeffitsienti va modul sirtida to‘planish darajasi bo‘yicha ta’siri tahlil qilindi. O‘lchov natijalari shuni ko‘rsatdiki, changning 1–2 % sirtni qoplash darajasi ham quvvatning 5–10 % kamayishiga sabab bo‘ladi, yuqori changlanish esa yo‘qotishlarni 30–40 % gacha oshirishi mumkin. Shuningdek, PV modullarni tozalashning optimal davriyligi va samarali texnologik usullari bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqildi. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston sharoitida quyosh elektr stansiyalari uchun ekspluatatsiya samaradorligini oshirish hamda texnik xizmat ko‘rsatish strategiyalarini takomillashtirish uchun amaliy ahamiyatga ega.
Adabiyotlar
- P. A. Østergaard, N. Duic, Y. Noorollahi, and S. A. Kalogirou, “Recent advances in renewable energy technology for the energy transition,” Renewable Energy, vol. 179, pp. 877–884, Dec. 2021.
- J. W. Nielsen and E. F. Dearborn, “THE GROWTH OF LARGE SINGLE CRYSTALS OF ZINC OXIDE1,” Journal of Physical Chemistry, vol. 64, no. 11, pp. 1762–1763, 2002, doi: 10.1021/J100840A503.
- N. Stem, C. A. S. Ramos, and M. Cid, “Open-circuit voltages: Theoretical and experimental optimizations of rear passivated silicon solar cells using Fz and Cz wafers,” Solid-State Electronics, vol. 54, no. 3, pp. 221–225, Mar. 2010, doi: 10.1016/J.SSE.2009.09.002.
- Y. Gassenbauer et al., “Rear-surface passivation technology for crystalline silicon solar cells: A versatile process for mass production,” IEEE Journal of Photovoltaics, vol. 3, no. 1, pp. 125–130, 2013, doi: 10.1109/JPHOTOV.2012.2211338.
- D. Z. Dimitrov and C. H. Du, “Crystalline silicon solar cells with micro/nano texture,” Applied Surface Science, vol. 266, pp. 1–4, Feb. 2013, doi: 10.1016/J.APSUSC.2012.10.081.
- C. Haase and H. Stiebig, “Thin-film silicon solar cells with efficient periodic light trapping texture,” Applied Physics Letters, vol. 91, no. 6, p. 061116, Aug. 2007, doi: 10.1063/1.2768882.
- T. E. Scheul, E. Khorani, T. Rahman, M. D. B. Charlton, and S. A. Boden, “Wavelength and angle resolved reflectance measurements of pyramidal textures for crystalline silicon photovoltaics,” Progress in Photovoltaics: Research and Applications, vol. 28, no. 12, pp. 1248–1257, Dec. 2020, doi: 10.1002/PIP.3319.