BA’ZI ORALIQ METALL IONLARI BILAN 2-AMINO-1,3,4-TIADIAZOLNING YANGI KOMPLEKS BIRIKMALARI SINTEZI VA TADQIQOTI

Husenov Q. S.


Annotatsiya

Ba’zi metall (Co(II), Ni(II), Cu(II) va Zn(II)) galogenidlarini 2-amino-1,3,4 ligandi asosida yangi kompleks birikmalari sintez qilingan. Sintez qilingan birikmaning tarkibi va tuzilishi element analizi, IQ- va 1H YaMR spektroskopiya usullarida o‘rganilgan. Element analizi natijalari bo‘yicha ko‘rsatildiki, sintez vaqtida metall:ligand mol nisbati 1:2 kompleks hosil bo‘ladi. Olingan birikmaning IQ-spektroskopik analizi natijalari shuni ko‘rsatdiki, koordinatsion poliedri monodentat bog‘langan geterosiklik ligand va ikkita galogenid atomlaridan iborat.


Adabiyotlar

  1. Frija Luis M. T., Pombeiro Armando J.L., Kopylovich Maximilian N. Coordination chemistry of thiazoles, isothiazoles and thiadiazoles // Coordination Chemistry Reviews. – Volume 308. - Part 1. - 1 February, 2016. - P. 32-55. https://dx.doi.org/10.1016/j.ccr.2015,10.003.
  2. Raper Eric S. Complexes of heterocyclic thionates Part 2: complexes of bridging ligands // Coordination Chemistry Reviews. - Volume 165. - October 1997. – P. 475-567. https://doi.org/10.1016/S0010-8545(97)90167-3.
  3. Waqar Ashraf, Saeed Ahmad and Anvarhusein A. Isab Silver cyanide complexes of heterocyclic thiones // Transition 2004, - Metal Chemistry. – V. 29. - P. 400–404. https://doi.org/10.1023/B:TMCH.0000027452,58399,40.
  4. Mori A., Sekiguchi A., Masui K. et. al. Facile synthesis of 2, 5-diarylthiazoles via palladium-catalyzed tandem C− H substitutions. Design of tunable light emission and liquid crystalline characteristics // J. Am. Chem. Soc. – 2003. - V. 125. – P.1700-1701.
  5. Wu Y., Xie Y., Zhang Q. et. al. Quantitative Photoswitching in Bis(dithiazole)ethene Enables Modulation of Light for Encoding Optical Signals // Angew. Chem. Int. Ed. – V. 53. – Iss. 8. - (2014). P. 2090-2094. https://doi.org/10.1002/anie.201309915.
  6. Kim B.Y., Kim H.S., Helal A. A fluorescent chemosensor for sequential recognition of gallium and hydrogen sulfate ions based on a new phenylthiazole derivative // Sens. Actuators B-Chem. – 2015. - V. 206. – Iss. 1. – P. 430-434. https://doi.org/10.1002/bkcs.12472
  7. Bach T., Heuser S. Chapter Thiazoles and benzothiazoles Synthesis of 2-(o-hydroxyaryl)-4-arylthiazoles by regioselective Pd(0)-catalyzed cross-coupling // Tetrahedron Lett. – 2000. - V. 41. – Iss. 11. – P. 1707-1710. https://doi.org/10.1016/S0040-4039(00)00018-6.
  8. Karamthulla S., Pal S., Khan Md.N., Choudhury L.H. “On-water” synthesis of novel trisubstituted 1,3-thiazoles via microwave-assisted catalyst-free domino reactions // RSC Adv. – 2014. - V. 4. – P. 1-12. DOI: 10.1039/c4ra06239f.
  9. Weiβ K.M., Wei S., Tsogoeva S.B. Novel one-pot process for the synthesis of 1,3-thiazoles via organocatalysed epoxidation of nitro-olefins // Org. Biomol. Chem. – 2011. - V. 9. – P. 3457-3461.
  10. White M.J., Leeper F.J. Kinetics of the thiazolium ion-catalyzed benzoin condensation // J. Org. Chem. – 2001. - T. 66. - №15. – Р. 5124-5131.
  11. Boechat N., Ferreira S.B., Glidewell C. et. al. 2-Amino-5-trifluoromethyl-1,3,4-thiadiazole and a redetermination of 2-amino-1,3,4-thiadiazole, both at 120 K: chains of edge-fused R22(8) and R44(10) rings, and sheets of R22(8) and R66(20) rings // Acta Cryst., Sect. C. 2006. V. 62. Р. 42-44. https://doi.org/10.1107/ S010827010 5040126
  12. Khusenov K.S., Umarov B.B., Ishankhodzhaeva M.M. et. al. Crystal Structure of 2-Amino-1,3,4-Thiadiazole and Its Zn (II) Complex. // Russ. J. Coord. Chem. 1997. V. 23. №8. P. 555-559.
  13. Umarov B.B., Ishankhodzhaeva M.M., Khusenov K.Sh. et. al. Synthesis and study of crystal structure of the product of combined condensation of 2-amino-5-ethyl-1,3,4-thiadiazole with salycilic aldehyde and acetylacetone // Russ. J. Org. Chem. 1999. V. 35. № 4. P. 599-602
  14. Хусенов К.Ш. Комплексные соединения некоторых 3d-металлов с производными 1,3,4-тиадиазолов и салицилальдиминов. Дисс. канд. хим. наук. – Ташкент. - 1998. – 153 с.
  15. Husenov K.Sh., Umarov B.B., Turgunov K.K., Ganiev B.Sh., Mardonov U.M., Ibragimov B.T., Ashurov J.M., Safin D.A. Synthesis, Characterization, and Computational Studies of the Zinc Bromide Complex with 2-Amino-1,3,4-thiadiazole // Russian Journal of Inorganic Chemisrty. - Moscow. - 2024, Vol. 69. - №8. - P. 1173-1183.
  16. Husenov Q.Sh. Ayrim oraliq metall ionlarining 1,3,4-tiadiazol hosilalari va aminokislotalar bilan kompleks birikmalari. Kimyo fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi. – Тoshkent. – OʻzMU. – 2025 y. – 211 b.
  17. Melenchuk T.V., Danilova E.A., Stryapan M.G., and Islyaikin M.K. Synthesis and Properties of Diaminothiadiazoles // Russian Journal of General Chemistry. – 2008. – Vol. 78. – №3. – Р. 480–484.
  18. Ganiev B.S., Khusenov K.S., Umarov B.B. et. al. Crystal Structure and Analysis Hirshfeld Surface of the Zinc (II) Bromide Complex with 2-Aminothiadiazole-1,3,4 // Available at SSRN 4384289. https://doi.org/10.2139/ssrn.4384289
  19. Ishankhodzhaeva M.M., Khusenov K.Sh., Umarov B.B. et. al. Crystal structure of a complex of Zinc iodide with 2-amino-1,3,4-thiadiazole // Russ. J. Inorg. Chem. 1998. V. 43. № 11. P.1709-1711.
  20. Khusenov K.Sh., Umarov B.B., Ishankhodzhaeva M.M. et. al. Crystal and Molecular Structureof a Complex of Zinc(II) Nitrate with 2-Amino-1,3,4-Thiadiazole// Russ. J. Inorg. Chem. 1998. V. 43. № 12. P. 1841-1846.
  21. Хусенов К.Ш., Умаров Б.Б., Тургунов К.К. и др. Комплексы цинка(II) с производными тиадиазолов-1.3.4 // Журнал неорганической химии.- Москва. - 2024. №2.- Том 69. - С. 193-202.
  22. Куска Х., Роджерс М. ЭПР спектры комплексов переходных металлов. М., Мир. 1970. 219 с.
  23. Ganiyev B.Sh., Mardonov O‘.M., Avezov Q.G‘., Jumayeva Z.R. Glutaminning 3d metal ionlari bilan komplekslarining IQ- va EPR-spektroskopik tahlili. “Фан ва технологиялар тараққиёти” BuxMTI. - №4. - 2023. - 86-93 b.
  24. Умаров Б.Б. Комплексные соединения некоторых переходных металлов с-бис-5-оксипиразолинами. Дисс... докт. хим. наук. – ИУ АН РУз. – Ташкент.- 1996.- 350 б.
  25. Авезов К.Г., Умаров Б.Б. Комплексы меди(II) на основе бензоилгидразонов ароилтрифторацетилметанов: синтез, ИК, ЭПР спектроскопия и РСА // Universum: химия и биология: электрон. научн. журн.- Москва.- 2017.- № 2(32).- С. 1-5.
  26. Абдурахмонов С.Ф., Худоярова Э.А., Умаров Б.Б. Гетеробиядерные комплексы меди(II) и никеля(II) на основе-бис-5-оксопиразолинов // Universum: химия и биология: электрон. научн. журн.- Москва.- 2019.- № 10(64).- С. 1-7.