ФИЗИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ЗОНДИРОВАНИЯ АТМОСФЕРЫ С ПОМОЩЬЮ МОЩНЫХ ЛАЗЕРОВ
Сапаев У. К. & Турдиев М. Ш.
Annotatsiya
Lazer nurlanishining atmosfera tarkibiy qismlari bilan o‘zaro ta’siri fizik prinsiplari batafsil ko‘rib chiqildi. Unda Reley molekulyar sochilishi, Mia erodisperssochilishi, gaz komponentlari tomonidan yutilish jarayonlari hamda suv bug‘ining ta’siri tahlil qilindi. Ko‘rsatildiki, 1.0–1.1 mkm to‘lqin uzunligiga ega itterbiy tolali lazerlar hozirgi kunda eng istiqbolli texnologik yechim bo‘lib, bu diapazonda atmosferaning yuqori shaffofligi va record darajadagi chiqish quvvati o‘rtasida optimal muvozanatni ta’minlaydi. Lidar tizimlari uchun nurlanish manbalarining rivojlanish bosqichlari — dastlabki eksperimental qurilmalardan tortib zamonaviy tijoriy tizimlargacha — tahlil qilindi. Shuningdek, turli lazer texnologiyalarining energetic samaradorligi, xizmat muddati, texnik xizmat ko‘rsatish talablari va egalik qilish qiymati kabi ekspluatatsion ko‘rsatkichlar bo‘yicha batafsil taqqoslas ham amalga oshirildi.
Adabiyotlar
- Henderson S. W., et al. Atmospheric lidar using high-power fiber lasers // Applied Optics. 2004. Vol. 43, No. 3. P. 548–556.
- Chen J., et al. High-power Yb-doped fiber laser transmitter for long-range atmospheric lidar // Optics Express. 2016. Vol. 24, No. 15. P. 17284–17293.
- Li X., et al. Eye-safe fiber lasers for atmospheric remote sensing // IEEE Journal of Selected Topics in Quantum Electronics. 2017. Vol. 23, No. 2. Article 1500109.
- Bohren C. F., Huffman D. R. Absorption and Scattering of Light by Small Particles. Wiley, 1983.
- Van de Hulst H. C. Light Scattering by Small Particles. Dover Publications, 1981.
- Mishchenko M. I., et al. Multiple scattering of light by particles // Physics Reports. 2000. Vol. 342. P. 1–63.
- Measures R. M. Laser Remote Sensing: Fundamentals and Applications. Wiley, 1984.
- Smith A. V., Smith J. W. Fiber lasers for lidar applications // Optics Express. 2013. Vol. 21. P. 109–125.
- Limpert J., Tünnermann A. High-energy and high-power fiber lasers // IEEE Journal of Selected Topics in Quantum Electronics. 2011. Vol. 17. P. 39–51.
- Shirakawa A., et al. High-power narrow-linewidth fiber lasers for coherent lidar // Optical Fiber Technology. 2015. Vol. 22. P. 83–92.
- Petrov V. Frequency down-conversion sources for the mid-infrared // Progress in Quantum Electronics. 2012. Vol. 36. P. 275–370.
- Jauregui C., Limpert J., Tünnermann A. High-power fiber lasers // Nature Photonics. 2013. Vol. 7. P. 861–867.
- Jeong Y., et al. Kilowatt-class ytterbium fiber laser // Optics Express. 2004. Vol. 12. P. 6088–6092.
- Eidam T., et al. Femtosecond fiber CPA delivering >1 kW average power // Optics Letters. 2011. Vol. 36. P. 1572–1574.
- Schunemann P. G., et al. Advances in nonlinear crystals for mid-IR OPOs // Optical Materials Express. 2017. Vol. 7. P. 4053–4068.
- Schunemann P. G., et al. Nonlinear materials for mid-IR generation // Optical Materials Express. 2016. Vol. 6. P. 232–252.
- Vodopyanov K. L. Broadband mid-IR sources via difference-frequency generation // Optics Express. 2004. Vol. 12. P. 6509–6519.