VINILXLORID SINTEZI VAQTIDA HOSIL BO‘LGAN CHIQINDI SUYUQLIK TARKIBINING TAHLILI VA FRAKSIYALARGA AJRATISH NATIJALARI

Djamalov J. K., Muxiddinov B. F. & Axtamov D. T.


Annotatsiya

Ushbu maqolada vinilxlorid sintezi jarayonida hosil bo‘ladigan xlor saqlagan uglevodorodlarning murakkab azeotrop chiqindi suyuqlik aralashmasining tarkibi va uni fraksiyalarga ajratish natijalari keltirilgan. Chiqindi suyuqlikning dastlabki tarkibi xromatomass-spektrometriya usuli yordamida aniqlanib, aralashma tarkibida dixloretanlar, nitrillar, xlorli olefinlar, oltingugurtli birikmalar geterosiklik birimalar mavjudligi ko‘rsatildi. Aralashmani atmosfera bosimida shisha naychali deflegmator yordamida 25–140 ℃ oralig‘ida haydash orqali fraksiyalarga ajratish amalga oshirildi. Olingan fraksiyalarning fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlari (zichlik, nur sindirish ko‘rsatkichi, hajmiy ulushi, azeatrop aralashma hosil qilishi) aniqlanib, 58 ℃ atrofida to‘plangan fraksiyaning xrommass tahlili asosida asosiy komponentlar konsentratsiyasi qayta hisoblandi. Tadqiqot natijalari xlor saqlagan azeotrop aralashmalarni ajratish va ularni qayta ishlashda fraksion haydashning samaradorligini ko‘rsatadi.


Adabiyotlar

  1. Xu J., Liu Y., Zhao W., Su D. Synthesis of nitrogen-doped ordered mesoporous carbons for catalytic dehydrochlorination of 1,2-dichloroethane. Carbon, 2014, 80, pp. 610–616.
  2. Zhao W., Xu J., Wang J. Catalytic dehydrochlorination of 1,2-dichloroethane to produce vinyl chloride over N-doped activated carbon. RSC Advances, 2015, 5, pp. 104071–104078.
  3. Жамолов Ж.К., Темиров О.Ш., Мухиддинов Б.Ф., Хакимов С.С. Винилхлорид ишлаб чиқариш жараёнида ҳосил бўладиган чиқинди суюқ аралашмаларни фракцияларга ажратиш ва уларни таҳлили. Zarafshon vohasini kompleks innovatsion rivojlantirish yutuqlari, muammolari va istiqbollari, 2024, 395-бет.
  4. Jamolov J.K., Temirov O.Sh., Muxiddinov B.F. Vinilxlorid ishlab chiqarish jarayonida hosil bo‘ladigan chiqindi suyuq aralashmalarining xromatomasspektroskopik tahlili. Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari, Navoiy, 2024, 20-bet.
  5. Kister H.Z. Distillation Design. McGraw-Hill, New York, 1992. (Azeotrop va murakkab aralashmalarni ajratish nazariyasi bo‘yicha asosiy manba)
  6. Seader J.D., Henley E.J., Roper D.K. Separation Process Principles. Wiley, 2016.
  7. (Azeotrop aralashmalar, ekstraktiv va azeotrop distillatsiya usullari)
  8. US Patent 8,759,569 B2. Process for separation of chlorinated hydrocarbons by extractive distillation. 2014. (Xlorlangan uglevodorodlarni sanoat miqyosida ajratish texnologiyasi)
  9. Poole C.F. The Essence of Chromatography. Elsevier, 2003. (GC–MS nazariyasi va xromatogrammalarni talqin qilish asoslari)