SHAMOL PARRAKLARINING BURILISH BURCHAGINI NAZORAT QILISH ORQALI ENERGIYA ISHLAB CHIQARISHNI OSHIRISH

Egamov D. A. & Inomiddinov H. Q.


Annotatsiya

Ushbu maqolada shamol turbinalarida parraklarning burilish burchagini nazorat qilish texnologiyasi orqali energiya ishlab chiqarishni oshirish imkoniyatlari o‘rganildi. Tadqiqot doirasida nazariy modellar (Betz qonuni, BEM modeli), CFD simulyatsiyalari hamda dala sharoitida eksperimental kuzatuvlar amalga oshirildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, optimal burilish burchagini real vaqt rejimida boshqarish energiya ishlab chiqarishni 8–12% gacha oshiradi, rotor yuklanishini 9–12% ga kamaytiradi va texnik xizmat ko‘rsatish oralig‘ini uzaytiradi. Pitch tizimining modernizatsiyasi dastlabki investitsiyalarni 3–5 yil ichida qoplaydi. AI asosida optimallashtirilgan tizimlar esa samaradorlikni 15% gacha oshirish salohiyatiga ega. Ushbu yondashuv shamol energetikasining texnik va iqtisodiy samaradorligini oshirish hamda barqaror yashil energiya ishlab chiqarishda muhim ahamiyat kasb etadi.


Adabiyotlar

  1. M.B.Zaripov, “O‘zbekiston sharoitida shamol energiyasidan foydalanishni takomillashtirish istiqbollari,” CyberLeninka, 2022. КиберЛенинка
  2. “Kichik quvvatli shamol va biomass elektr stantsiyalarining O‘zbekiston energetikasida tutgan o‘rni,” CyberLeninka, (pdf). КиберЛенинка
  3. “Shamol energetikasi: darslik,” ScienceWeb.uz, pdf. ScienceWeb
  4. S. Ibragimova, “YASHIL ENERGETIKA MANBALARI VA ULRINING AHAMIYATI,” Oriens, 2023. Oriens
  5. “O‘zbekiston sharoitida shamol energiyasidan foydalanishni takomillashtirish,” Shamol energetikasi amaliy, pdf. Ranch Book
  6. “Yashil energetika — mamlakatimiz taraqqiyotida muhim …,” Senat.uz. Oliy Majlis Senati
  7. “Shamol elektr energiyasini ishlab chiqarishning ishlash printsipi qanday?,” TanFon, 2019. TANFON
  8. “Pitch-Controlled Variable-Speed Wind Turbine Generation,” NREL, presented at 1999 IEEE Industry Applications Society Annual Meeting. National Renewable Energy Laboratory+1
  9. “Sliding mode control based on maximum power point tracking for wind turbine system,” Frontiers in Energy Research, 2024. Frontiers
  10. “Pitch angle control of a wind turbine operating above the rated wind speed,” Elsevier / ScienceDirect. ScienceDirect
  11. “Dynamic sliding mode control of pitch blade wind turbine using …,” SAGE Journals. SAGE Journals
  12. “Optimal Pitch Angle Control for Wind Turbine Using Intelligent Controller,” IOP Conf. Series: Materials Science and Engineering, 2020. ResearchGate