TIZZA BO‘G‘IMLARI ARTROZIDA DESTRUKTIV O‘ZGARISHLAR RIVOJLANISHIDA MATRIKSLI METALLOPROTEINAZLAR GENETIK POLIMORFIZMINING AHAMIYATI

Isroilov A. A.


Annotatsiya

Ushbu maqolada tizza bo‘g‘imlari artrozida destruktiv o‘zgarishlar rivojlanishining molekulyar-genetik mexanizmlari tahlil qilingan. Matriksli metalloproteinazlarning bo‘g‘im tog‘ayi ekstrasellyulyar matriksini parchalashdagi o‘rni, ularning biologik xususiyatlari va yallig‘lanish mediatorlari bilan o‘zaro bog‘liqligi yoritilgan. Ayniqsa, matriksli metalloproteinazlar genlaridagi polimorfizmlar tizza bo‘g‘imlari artrozining erta rivojlanishi, tez rivojlanib borishi va klinik og‘ir kechishi bilan bog‘liq ekani haqidagi ilmiy ma’lumotlar umumlashtirilgan. Genetik polimorfizmlarni o‘rganishning kasallikni kechshini bashorat qilish va individuallashtirilgan davolash chora tadbirlarini ishlab chiqishdagi ahamiyati ko‘rsatib berilgan.


Adabiyotlar

  1. Алексеева Л.И. Генетические аспекты остеоартроза // Современная ревматология. – 2017. – Т. 11, № 3. – С. 4–10.
  2. Балабанова Р.М. Остеоартроз коленного сустава // Терапевтический архив. – 2016. – Т. 88, № 5. – С. 92–98.
  3. Каратеев Д.Е. Остеоартроз: современные представления // Научно-практическая ревматология. – 2018. – Т. 56, № 2. – С. 123–130.
  4. Лапшина С.А. Матриксные металлопротеиназы при заболеваниях суставов // Казанский медицинский журнал. – 2019. – Т. 100, № 4. – С. 612–618.
  5. Насонов Е.Л. Ревматология. Москва. Геотар – Медиа. - 2020. – 720 с.
  6. Рогова Л. Н., Липов Д. С. Роль матриксных металлопротеиназ в патогенезе остеоартроза (обзор литературы) // Волгоградский научно-медицинский журнал. №1. - 2018. – С.12-15
  7. Attur M., Krasnokutsky S., Statnikov A., Samuels J., Li Z., Friese O., et al. Inflammatory mediators in osteoarthritis // Current Opinion in Rheumatology. – 2015. – Vol. 27, No. 1. – P. 53–60.
  8. Burr D.B., Gallant M.A. Bone remodelling in osteoarthritis // Nature Reviews Rheumatology. – 2012. – Vol. 8, No. 11. – P. 665–673.
  9. Hunter D.J., Bierma-Zeinstra S. Osteoarthritis // The Lancet. – 2019. -Vol. 393, No. 10182. - P. 1745–1759.
  10. Loughlin J. Genetic contribution to osteoarthritis // Annals of the Rheumatic Diseases. – 2015. – Vol. 74, No. 4. – P. 672–675.
  11. Malemud C.J. Biologic basis of osteoarthritis // World Journal of Orthopedics. – 2014. – Vol. 5, No. 1. – P. 5–15.
  12. Peng L., Xu J., Wu W., et al. Association of MMP-3 polymorphism with osteoarthritis risk // Molecular Biology Reports. – 2013. – Vol. 40, No. 6. – P. 4045–4051.
  13. Reynard L.N. Genetic influences on osteoarthritis development // Osteoarthritis and Cartilage. – 2017. – Vol. 25, No. 5. – P. 763–772.
  14. Sakao K., Takahashi M., Akiyama H., et al. MMP gene polymorphisms and knee osteoarthritis // Clinical Rheumatology. – 2015. – Vol. 34, No. 2. – P. 363–368.
  15. Scanzello C.R., Goldring S.R. The role of synovitis in osteoarthritis pathogenesis // Arthritis & Rheumatology. – 2012. – Vol. 64, No. 6. – P. 1697–1707.
  16. Van der Kraan P.M., van den Berg W.B. Chondrocyte hypertrophy and osteoarthritis // Osteoarthritis and Cartilage. – 2012. – Vol. 20, No. 3. – P. 223–232.