AVTOMATLASHTIRILGAN TRANSPORT TIZIMLARINING BOSHQARUVI VA XAVFSIZLIGI

Sultonov M. .


Annotatsiya

Ushbu tadqiqot ishi zamonaviy urbanizatsiya sharoitida avtomatlashtirilgan transport tizimlarini (ATT) boshqarishning kontseptual asoslari va xavfsizlik arxitekturasini o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada transport vositalarining intellektual darajasini oshirishda qo‘llaniladigan datchiklar sintezi (Lidar, Radar, Computer Vision) va qaror qabul qiluvchi neyron tarmoqlari algoritmlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning markaziy qismida transport oqimini dinamik boshqarish, yo‘llardagi tirbandlikni optimallashtirish va "nol o‘lim" (Vision Zero) kontseptsiyasini amalga oshirishda avtonom tizimlarning o‘rni yoritilgan. Shuningdek, tizimning kiber-fizik barqarorligi, ma’lumotlar almashinuvidagi kechikishlar (latency) va xakerlik hujumlariga qarshi xavfsizlik protokollarini takomillashtirish masalalari ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari kelajakdagi "Smart City" infratuzilmasi uchun xavfsiz transport modellarini yaratishda muhim poydevor bo‘lib xizmat qiladi.


Adabiyotlar

  1. Thrun, S., et al. (2006). "Stanley: The Robot that Won the DARPA Grand Challenge." Journal of Field Robotics, 23(9), 661-692. (Avtonom tizimlarning asosiy algoritmlari haqida).
  2. SAE International. (2021). Taxonomy and Definitions for Terms Related to On-Road Motor Vehicle Automated Driving Systems (J3016_202104). (Avtomatlashtirish darajalari standarti).
  3. He, K., Zhang, X., Ren, S., & Sun, J. (2016). "Deep Residual Learning for Image Recognition." Proceedings of the IEEE Conference on Computer Vision and Pattern Recognition. (Ob'ektlarni tanish texnologiyasi).
  4. Kenney, J. B. (2011). "Dedicated Short-Range Communications (DSRC) Standards in the United States." Proceedings of the IEEE, 99(7), 1162-1182. (V2X aloqa tizimlari).
  5. Awad, E., Dsouza, S., Kim, R., et al. (2018). "The Moral Machine Experiment." Nature, 563(7729), 59-64. (Avtonom transportning etik masalalari).
  6. Bemporad, A., & Borrelli, F. (2020). "Model Predictive Control based on Machine Learning." IEEE Transactions on Automatic Control. (Boshqaruv algoritmlari).
  7. Koscher, K., et al. (2010). "Experimental Analysis of a Modern Automobile." IEEE Symposium on Security and Privacy. (Kiberxavfsizlik tahlili).
  8. Atzori, L., Iera, A., & Morabito, G. (2010). "The Internet of Things: A Survey." Computer Networks, 54(15), 2787-2805. (IoT va transport integratsiyasi).
  9. Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep Learning. MIT Press. (Sun'iy intellekt nazariy asoslari).
  10. Sivak, M., & Schoettle, B. (2015). "Road Safety with Self-Driving Vehicles: General Optimism and Particular Concerns." University of Michigan Transportation Research Institute. (Xavfsizlik prognozlari).