ANDIJON VILOYATI MISOLIDA SEMENT KORXONALARI HUDUDIDA MAYDA DISPERS CHANG CHIQINDILARINI KAMAYTIRISH VOSITASI SIFATIDA YASHIL HIMOYA DARAXTZORLARINI SHAKLLANTIRISH

Abdulxaev J. J.


Annotatsiya

Mazkur ishda Andijon viloyati sharoitida sement korxonasi perimetri bo‘ylab shakllantirilgan yashil himoya daraxtzorlarining ekologik samaradorligi baholandi. Bioinjenerlik elementlari sifatida pavloniya va Eldar qarag‘ayi tanlanib, ularning turli morfologik va funksional xususiyatlari chang zarrachalarini ushlash jarayoniga ta’siri o‘rganildi. Hisob-kitob modeli asosida ko‘chatlarning optimal soni aniqlandi hamda PM-10 va PM-2.5 konsentratsiyalarining kamayishi miqdoriy jihatdan baholandi. Olingan natijalar kombinatsiyalashgan daraxt tuzilmasidan foydalanish korxonaning sanitariya-himoya zonasi doirasida chang yuklamasini sezilarli darajada kamaytirishini tasdiqlaydi.


Adabiyotlar

  1. Беляев В. И. Промышленная экология и охрана атмосферного воздуха. – Москва: Академия, 2020. – 312 с. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  2. Козлов А. Н., Смирнова Т. П. Загрязнение атмосферы в районах размещения цементных заводов. – Санкт-Петербург: Наука, 2019. – 248 с. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  3. Seinfeld J. H., Pandis S. N. Atmospheric Chemistry and Physics. – New York: Wiley, 2016. – 1152 p. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  4. FAO. Urban and Peri-Urban Forestry: Effects on Air Quality. – Rome, 2021. – 178 p. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  5. UNEP. Global Environment Outlook 6. – Nairobi, 2023. – 520 p. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  6. European Environment Agency. Air Pollution and Industrial Emissions. – Copenhagen, 2022. – 301 p. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  7. Nowak D. J., Crane D. E. Carbon storage and air pollution removal by urban trees. Environmental Pollution, 2002, Vol. 116, pp. 381–389. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  8. Поляков А. С. Озеленение промышленных территорий и санитарно-защитные зоны. – Москва: Стройиздат, 2018. – 196 с. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  9. Jensen J. R. Remote Sensing of the Environment. – London: Pearson, 2015. – 592 p. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  10. WHO. Air Quality Guidelines: Global Update. – Geneva, 2021. – 360 p. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  11. O‘zbekiston Respublikasi. Методические рекомендации по проведению оценки воздействия на окружающую среду (OVOS). – Ташкент, 2023. – 94 с. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  12. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya vazirligi. Атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш бўйича меъёрий ҳужжатлар. – Тошкент, 2022. – 156 с. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  13. Beckett K. P., Freer-Smith P. H., Taylor G. Urban woodlands: their role in reducing air pollution. Landscape and Urban Planning, 2000, Vol. 50, pp. 63–76. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]
  14. Tallis M., Taylor G., Sinnett D., Freer-Smith P. Estimating the removal of atmospheric particulate pollution by urban trees. Science of the Total Environment, 2011, Vol. 409, pp. 3675–3683. [4, с. 98; 8, с. 73; 12, с. 71]