SINTEZ QILINGAN YOG‘ KISLOTA EFIRLARINING DIZEL YOQILG‘ISI FIZIK-KIMYOVIY VA EKSPLUATATSION XOSSALARINI YAXSHILASHDA QO‘LLASH

Fozilov. X. S., Turobjonov. S. M. & Fozilov S. F.


Annotatsiya

Hozirgi vaqtda dunyo miqiyosida ekologik toza dizel yoqilg‘ilarini ishlab chiqarishga katta e’tibor qaratilmoqda. Dizel yoqilg‘isi tarkibida oltingugurt miqdori eng muhim sifat ko‘rsatkichlardan biri hisoblanadi. Dizel yoqilg‘ilarining ishlash xususiyatlarini yaxshilash hozirgi vaqtda yuqori samarali qo‘shimchalarsiz amalga oshirib bo‘lmaydi. Buning uchun turli xil yog‘ kislotalarini efirlarini modifikatsiyalash yo‘li bilan olinadi. Evro-5 va Yevro-6 standarti talablariga javob beradigan dizel yoqilg‘ilarini olish uchun tarkibdagi aromatik va naften hamda uglevadorod-lar miqdorini kamaytirish, normal parafinlar miqdorini oshirish maqsadida zarur bo‘lgan qo‘shimchalarni sintez qilish xozirgi vaqtning dolzarb muammosi hisoblanadi.


Adabiyotlar

  1. О.А. Баулин, М.Н. Рахимов. Влияние различных классов углеводородов на смазывающую способност дизелных топлив с улучшенными экологическими показателями.// Перспективы развития химической переработки горючих ископаемых (ХПГИ-2006) Материалы конференции -СПб.: КИНЕФ. 2006.-129 б.
  2. Сидрачева И. И. Синтез противоизносной присадки к дизелным топливам на основе рапсового масла и н-бутилового спирта: дис. канд. техн. наук: 02.00.13. - Защищена 22.12.2009 – 117 б.
  3. Фозилов Ҳ.С., Мавланов Б.А., Фозилов С.Ф., Турсунов Б.Ж., Дизел ёқилғиларининг мойловчанлик хоссаларини яхшилаш // Фан ва технологиялар тараққиёти Илмий техникавий журнал. 2022. № 1. 39-44 б.
  4. Fozilov H.S. Mahalliy ikkilamchi xom-ashyolar asosida dizel yoqilgʻisining moylovchanlik xossalarini yaxshilovchi prisadkalar olish texnologiyasini ishlab chiqish. Avtoreferat falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi –Toshkent.-2024.-48 b.
  5. Nazarbek M.Daurenbek, H.S. Fozilov S.Fozilov, A.Gaybullaev. Synthesis of fatty acid esters from waste feedstocks to improve the anti wear and anti-seizure properties of diesel fuels. Proceeding XII International Conference «Industrial Technologies and Engineering» ICITE – 2025, Volume I. M. Auezov South Kazakhstan Research University Shymkent, Kazakhstan November 13-14, 2025. 93-96 . с.
  6. Ҳ.С. Фозилов, С.М. Туробжонов, С.Ф.Фозилов. Этил спирти куб қолдиғи сивуш мойи асосида дизел ёқилғилари учун мойловчи ва едирилишга қарши присадкаларни олиш. Фан ва технологиялар тараққиёти Илмий-техникавий журнал. 6/2025. 100-106 б.