BLENDED LEARNING (ARALASH TA’LIM) MODELI UCHUN LEARNING ANALYTICS TIZIMINI ISHLAB CHIQISH VA TA’LIM SIFATINI BAHOLASHDA QO‘LLASH
Shamuratov A. K.
Annotatsiya
Mazkur tadqiqot ishi zamonaviy ta’lim tizimining ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan aralash ta’lim (Blended Learning) modelida o‘quv jarayonlari samaradorligini oshirish uchun "Learning Analytics" (Ta’lim analitikasi) tizimini loyihalash va uni amaliyotga tatbiq etish masalalariga bag‘ishlangan. Bugungi kunda raqamli texnologiyalarning ta’limga integratsiyalashuvi natijasida hosil bo‘layotgan ulkan hajmdagi ma’lumotlarni (Big Data) qayta ishlash orqali talabalarning o‘zlashtirish ko‘rsatkichlarini prognoz qilish va ta’lim sifatini monitoring qilish dolzarb muammoga aylangan. Tadqiqot doirasida aralash ta’lim muhitida talabalarning raqamli faolligini kuzatish, ularning kognitiv yuklamasini tahlil qilish va individual ta’lim traektoriyalarini shakllantirishga xizmat qiluvchi algoritmlar ko‘rib chiqiladi. Learning Analytics vositalari nafaqat talabaning joriy natijalarini baholash, balki ta’lim mazmunini optimallashtirish va pedagogik strategiyalarni real vaqt rejimida korreksiya qilish imkonini beradi. Ishda ma’lumotlarni yig‘ishning metodologik asoslari, statistik tahlil usullari va natijalarni vizuallashtirish orqali ta’lim sifatini baholashning kompleks tizimi taklif etiladi. Ushbu yondashuv ta’lim muassasalarida boshqaruv qarorlarini qabul qilishda subyektivlikni kamaytirishga va o‘quv jarayonining shaffofligini ta’minlashga xizmat qiladi.
Adabiyotlar
- Garrison, D. R., & Vaughan, N. D. (2008). Blended Learning in Higher Education: Framework, Principles, and Guidelines. Jossey-Bass. (Aralash ta’limning nazariy asoslari bo‘yicha fundamental manba).
- Siemens, G., & Gasevic, D. (2012). Learning Analytics: Envisioning a Data-Driven Future in Education. Special Issue of American Behavioral Scientist. (Ta’lim analitikasining kelajagi va prognozlash modellari).
- Lang, C., Siemens, G., Wise, A., & Gašević, D. (Eds.). (2017). Handbook of Learning Analytics. Society for Learning Analytics Research (SoLAR). (Analitika bo‘yicha eng keng qamrovli qo‘llanma).
- Graham, C. R. (2013). "Emerging practice and research in blended learning". In Trends and Issues in Instructional Design and Technology. Pearson. (Aralash ta’limning amaliy tendensiyalari).
- Ferguson, R. (2012). "Learning analytics: drivers, developments and challenges". International Journal of Technology Enhanced Learning, 4(5/6), 304–317. (Analitika sohasidagi muammo va yechimlar tahlili).
- Buckingham Shum, S., & Luckin, R. (2019). "Learning analytics and AI: Politics, pedagogy and practices". British Journal of Educational Technology. (Sun’iy intellekt va analitika integratsiyasi).
- Sclater, N. (2017). Learning Analytics Explained. Routledge. (Analitik tizimlarni joriy etishning amaliy bosqichlari).
- O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-dekabrdagi 824-son qarori. "Oliy ta’lim muassasalarida o‘quv jarayonini tashkil etish bilan bog‘liq tizimlarni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida".