TЕXNOLOGIK GAZLAR TARKIBIDAN KARBONAT ANGIDRIDNI AJRATIB OLISH UCHUN ADSORBSION TЕXNOLOGIYALARNING HOZIRGI HOLATI

Temirova O. M., Qobilov N. S. & Tog‘ayev A. I.


Annotatsiya

Ushbu ilmiy maqolada karbonat angidrid va boshqa gazlarning atrof muxitga ta’siri, texnologik gazlar (flue gas, sintez-gaz, tabiiy gaz) tarkibidan karbonat angidrid (CO₂)ni samarali ajratib olish uchun qo‘llanilayotgan X va Y turdagi seolit adsorbentlar asosidagi zamonaviy xorijiy tadqiqotlar tahlil qilindi. Bunda asosiy e’tibor ACS Applied Energy Materials va Materials Sustainability jurnallarida chop etilgan maqolalari o‘rganildi. Tahlilni seolitlarning tuzilishi, Si/Al nisbati, kation tarkibi, adsorbsiya mexanizmi, hamda PSA/VSA texnologiyalari nuqtayi nazaridan olib bordik. Ilmiy tomondan ishning yutuqlari va cheklovlari tanqidiy baholanib, kelgusi tadqiqotlar uchun konseptual yo‘nalishlar taklif etildi.


Adabiyotlar

  1. D. G. Boer, Jort Langeberak, Paolo P.Pescarmona. 2023. Applied Energy Materials.
  2. Z. Tao, Yuanmeng Tian, Wei Wu, Zhendon Liu, Weiqi Fu, Chung Wei Kung, Jin Shang. 2024. Materials Sustainability (Nature).
  3. S.Zhang et al. Carbon emissions from international trade and consumption: assessing the role of cumulative risk for EU and Chinese economic development Energy Strategy Rev.(2023).
  4. W.Y. Hong. A techno-economic review on carbon capture, utilisation and storage systems for achieving a net-zero CO2 emissions future.Carbon Capture Sci. Technol. (2022).
  5. S. Kumar et al.Utilization of zeolites as CO2 capturing agents: advances and future perspectives.J. CO2 Util. (2020).
  6. M.N. Anwar et al. CO2 capture and storage: a way forward for sustainable environment.J. Environ. Manag.(2018)
  7. F. Bahmanzadegan et al. Modification and functionalization of zeolites to improve the efficiency of CO2 adsorption: a review.Case Stud. Chem. Environ. Eng. (2024).
  8. X.Y.D. Soo et al. Advancements in CO2 capture by absorption and adsorption: a comprehensive review. J. CO2 Util. (2024).
  9. J.W. Park et al. Membrane-based CO2 capture across industrial sectors: process conditions, case studies, and implementation insights. Membranes (Basel). (2025).
  10. Y. Jia et al. Recent development of membranes for carbon capture: from materials to asymmetric membranes. Prog. Mater. Sci. (2024).
  11. M. Shen et al. Cryogenic technology progress for CO2 capture under carbon neutrality goals: a review. Sep. Purif. Technol. (2022).
  12. United Nations. Paris Agreement; Cambridge University Press, 2015. DOI: 10.1017/s0020782900004253
  13. Friedlingstein, P. et al. Global carbon budget 2022. Earth Syst. Sci. Data. 14, 4811–4900 (2022).
  14. Рахматов, Х. Б., & Тогаев, А. И. У. (2023). Исследование кинетики реакции высокомолекулярных углеводородов с синтез-газом. Universum: технические науки, (12-6 (117)), 32-36.
  15. Togayev, A. (2025). PRODUCTION OF HIGH-ACTIVITY CATALYSTS FOR OBTAINING LIQUID HYDROCARBONS FROM NATURAL GAS. Austrian Journal of Technical & Natural Sciences.
  16. Kobilov, N., Togaev, A., & Nasullaev, K. CATALYST PRODUCTION TECHNOLOGY FOR METHANE OXYCONDENSATION REACTION. Austrian Journal of Technical and Natural Sciences, 117.
  17. Qobilov, N. S., & Ergashev, S. J. (2026). YOG ‘-MOY SANOATI CHIQINDILARINING FIZIK-KIMYOVIY XUSUSIYATLARI VA ULAR ASOSIDA SIRT FAOL MODDALAR ISHLAB CHIQISH. Sanoatda raqamli texnologiyalar, 4(1).
  18. Qobilov, N. S., & Ergashev, S. J. (2026). MOYLOVCHI MATERIALLAR UCHUN SIRT FAOL MAODDALAR TARKIBI VA TEXNOLOGIYASI. Sanoatda raqamli texnologiyalar, 4(1).
  19. Rakhmatov, K., Rakhmatov, D., Makhamov, B., Togayev, A., & Omonqulov, S. (2025, July). Development of a method for the synthesis of highly dispersed Naa aluminosilicate. In AIP Conference Proceedings (Vol. 3304, No. 1, p. 040087). AIP Publishing LLC.
  20. Ikrom o‘g, T. A. A., & Baxtiyor o‘g‘li, Y. J. (2022). “Yer osti gidravlika” fanidan amaliy mashg‘ulotlarni hisob dasturi.
  21. Rahmatov, X. B., Tog‘ayev, A. I., & Kamolov, L. S. FISHER-TROPSH JARAYONI ASOSIDA BENZIN QATORI SUYUQ UGLEVODORODLAR SINTEZINING ILMIY ASOSLARINI ISHLAB CHIQISH. ҚарДУ ХАБ, 95.
  22. Рахматов, Х. Б., Тогаев, А. И., & Камолов, Л. С. ТЕХНОЛОГИЯ ПОЛУЧЕНИЯ ДИМЕТИЛОВОГО ЭФИРА И КОНВЕРСИЯ МЕТАНА В НИЗШИЕ ОЛЕФИНЫ–ЭТИЛЕН, ПРОПИЛЕН И БУТИЛЕН. ҚарДУ ХАБ, 53.
  23. Kobilov, N., Togaev, A., & Nasullaev, K. CATALYST PRODUCTION TECHNOLOGY FOR METHANE OXYCONDENSATION REACTION. Austrian Journal of Technical and Natural Sciences, 117.
  24. Рахматов, Х. Б., Тагаев, А. И., & Камолов, Л. С. ПОЛУЧЕНИЕ СИНТЕТИЧЕСКОГО БЕНЗИНА ИЗ ПРИРОДНОГО ГАЗА. ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ ТАЪЛИМ, ФАН ВА ИННОВАЦИЯЛАР ВАЗИРЛИГИ ҚАРШИ ДАВЛАТ УНИВЕРСИТЕТИ ТАҲРИРИЯТ ҲАЙЪАТИ: Бош муҳаррир, 72.